Mercedes Operasyonu

1. Kısa cevap

“Mercedes Operasyonu” adı yıllardır kitaplarda, gazete dizilerinde ve internet arşivlerinde anılıyor. Ancak bu dosyayı hazırlarken benim için asıl mesele operasyonun sansasyonel tarafı olmadı. Asıl soru şuydu: bugün Mercedes Operasyonu diye anlatılan olayın altında hangi belgeler var ve yıllar içinde anlatılanlar bu belgelerle ne ölçüde örtüşüyor?

Bu yüzden dosyada tek bir anlatıyı “doğru” kabul etmiyorum. Aynı olayı dört katmanda izliyorum: 1995–1998 tarihli olduğu aktarılan MİT belgeleri; döneme yakın gazete haberleri; sonraki yılların kitap ve gazetecilik çalışmaları; ve Mehmet Eymür gibi olayın içinde bulunduğunu söyleyen kişilerin anlatımları.

Kanıt etiketleri: BELGELENDİ resmî kayıt ya da doğrudan görülen belge · AKTARILDI başka bir kaynak tarafından nakledilen belge veya olay · TANIKLIK kişinin kendi anlatımı · İDDİA EDİLDİ ileri sürülen ama doğrulanmayan iddia · DOĞRULANAMADI yeterli kaynak bulunamayan bilgi · ÇELİŞKİLİ kaynakların farklı anlattığı nokta.

2. Arka plan: Şam’daki Öcalan

Abdullah Öcalan 1979’dan itibaren Suriye’de yaşıyordu. Kaynaklarda Şam’ın farklı semtlerinde kaldığı evler, örgütün Lübnan’daki Bekaa Vadisi’ndeki kampları ve Suriye–Lübnan arasındaki yolculuklarında zırhlı Mercedes araçlar kullandığı anlatılıyor. AKTARILDI Operasyonun adının da buradan, Öcalan’ın kullandığı Mercedes marka araçtan geldiği birden fazla kaynakta aktarılıyor. AKTARILDI

1990’ların ortasında Türkiye ile Suriye arasındaki ilişkiler PKK’nın Suriye’deki varlığı nedeniyle gergindi. Bu gerilim 1998’de iki ülkeyi savaşın eşiğine getirdi; Öcalan Ekim 1998’de Suriye’den ayrılmak zorunda kaldı ve 15 Şubat 1999’da Kenya’nın başkenti Nairobi’de yakalanarak Türkiye’ye getirildi. BELGELENDİ

Siyasi talimat iddiası. Sonraki kaynaklara göre dönemin Başbakanı Tansu Çiller, 1995 sonunda MİT Müsteşarı Sönmez Köksal’dan Öcalan’ın etkisiz hale getirilmesini istedi. Bu talimatın sözleri farklı gazete ve kitaplarda benzer biçimde aktarılıyor. AKTARILDI Ancak bu talimatı içeren yazılı bir belge kamuoyuna açıklanmadı; aktarımlar sonraki yıllara ait gazetecilik çalışmalarına dayanıyor. DOĞRULANAMADI

MİT içindeki iki ekip. Ferhat Ünlü’nün 2022 tarihli MİT Efsanesi kitabına göre sahada, o dönem MİT’in üst yönetiminde yer alan Şenkal Atasagun’a bağlı Operasyon Başkanlığı ekibi ile Mehmet Eymür’e bağlı Kontr-Terör Merkezi ekibi operasyonun nasıl yapılacağı konusunda anlaşamadı (Yeni Şafak, 29 Aralık 2022). AKTARILDI Bu kurum içi rekabet, operasyonun sonraki yıllarda neden bu kadar farklı anlatıldığını anlamak için önemlidir: anlatıcıların çoğu ya bu ekiplerden birinin mensubuydu ya da onların aktarımına dayanıyordu.

3. Dört merkez belge

Araştırmanın başında dört belgeyi merkeze aldım. Dördünün de kamuoyunda farklı biçimlerde anlatılan nüshaları ya da aktarımları var; ama hiçbirinin orijinal sayfalarını bu araştırmada göremedim.

Bu nedenle aşağıdaki metinde “raporda şöyle yazıyor” yerine, gerektiğinde “rapordan şu kaynak tarafından aktarıldığı üzere” ifadesini kullanıyorum.

4. “Mercedes Projesi” adı nereden geliyor?

Bu dosya için yapılan ilk kaynak taramasında “MİT kayıtlarında Mercedes Projesi olarak geçer” ifadesinin yalnızca bir internet sözlüğündeki kullanıcı yazısına dayandığı düşünülmüştü. Daha ayrıntılı taramada bu ifadenin daha eski bir kaynağa dayandığı görüldü: 9 Aralık 2000 tarihli Yeni Şafak haberinde, 19 Ekim 1995 tarihli olduğu aktarılan MİT tahsisat yazısından söz edilirken “Mercedes Projesi kapsamında istifade edilecek olan E/A Metin Atmaca” ifadesi veriliyor. AKTARILDI

Buradaki ayrım önemli. “19 Ekim 1995 tarihli belgeyi gördüm” demiyorum. Gördüğümüz şey, 2000 yılında yayımlanmış bir gazete haberinde bir MİT yazısından yapılan aktarım ve bu aktarımı destekleyen sonraki anlatımlardır. Aynı yazıyı anlatan internet kaynağı ise belgenin sayısını farklı veriyor. ÇELİŞKİLİ

Dolayısıyla ne “Mercedes Projesi diye bir şey yoktu” ne de “MİT’in proje dosyasını gördük” diyorum. Bugünkü kanıt seviyesi ikisinin arasındadır: belgeye atıf güçlü, orijinal belgeye erişim yok.

5. 1994–1995: Hazırlık safhaları

Mercedes Operasyonu’nu yalnızca 6 Mayıs 1996 günü üzerinden okumak eksik kalır. Gazete Vatan’ın 17 Şubat 2014 tarihli haberinde, Necdet Pekmezci’nin Memlekete Hoş Geldin Öcalan kitabından aktarılan brifing metnine göre Öcalan’a yönelik faaliyetler iki safhada yürütüldü. AKTARILDI

Bu anlatının dayandığı brifing metninin tam nüshası elimizde değil; kesin hüküm yerine kaynağın ne söylediğini aktarıyorum. DOĞRULANAMADI

Eymür’ün MİT’e dönüşü. Mehmet Eymür, 1988’de kamuoyuna yansıyan ve kendi hazırladığı “1. MİT Raporu” nedeniyle teşkilattan ayrılmış, bir süre Antalya’da MİT’ten arkadaşı Korkut Eken ile birlikte buz fabrikası işletmişti. Eymür’ün Aralık 2011’de savcılığa verdiği ve Sabah gazetesinde yayımlanan ifadesine göre, onu teşkilata geri çağıran Şenkal Atasagun oldu; Atasagun, Öcalan’ın yakalanması görevini en iyi Eymür’ün yapabileceğini söyledi. Eymür Mayıs 1994’te MİT’e döndü. TANIKLIK Diğer kaynaklarda ise Eymür’ü geri çağıran kişi olarak Müsteşar Sönmez Köksal gösteriliyor. ÇELİŞKİLİ Eymür’e göre Atasagun ve Köksal yakın arkadaştı; bu iki anlatım birbirini dışlamıyor olabilir.

6. Yeşil (Mahmut Yıldırım) kimdi?

Mahmut Yıldırım, Türkiye’nin 1990’lı yıllarının en çok konuşulan ve akıbeti hâlâ bilinmeyen isimlerinden biri. Kaynaklarda 3 Mayıs 1953’te Bingöl’ün Solhan ilçesine bağlı Yenidal (Asmakaya) köyünde doğduğu aktarılıyor (Wikipedia). AKTARILDI

MİT’in resmî tutumu. MİT daha sonra Yıldırım’ın bir MİT ajanı olduğunu reddetti ve onu Türkiye içinde hiç kullanmadığını açıkladı (Wikipedia aktarımı). AKTARILDI Eymür de Yeşil’in MİT’te hiçbir zaman resmî olarak görev yapmadığını, yalnızca yurt dışındaki birkaç operasyonda kullanıldığını ve kendisinin o sırada Yeşil’in aranan bir kişi olduğunu bilmediğini söyledi (Wikipedia aktarımı). TANIKLIK Ancak MİT’in 2012’de Diyarbakır Özel Yetkili Cumhuriyet Savcılığı’na gönderdiği “çok gizli” ibareli bir yazıda Yeşil’in Şemdin Sakık’ın Türkiye’ye getirilmesi ve sonradan vazgeçilen Öcalan operasyonlarında kullanıldığı belirtildi (Bianet, 11 Nisan 2012). AKTARILDI

Neval Boz ve Cem Ersever bağlantısı. Yeşil’in oğlu Murat Yıldırım’ın kitabından aktarılan anlatıma göre Yeşil, Diyarbakır döneminde Binbaşı Cem Ersever ile yakın çalıştı ve Neval Boz’u Ersever’le tanıştıran kişi oldu. TANIKLIK Bu anlatım ve Ersever–Boz dosyasının ayrıntıları için bkz. Cem Ersever ve Neval Boz dosyaları.

7. “Metin Atmaca” kimliği ve pasaportu

Metin Atmaca, dosyanın en somut belge alanlarından biri. Yeşil’in MİT operasyonlarında kullandığı aktarılan bu kimlik adına düzenlenmiş bir pasaportun hem görüntüsü yayımlandı hem de bilgileri 1998’den beri basında yer aldı.

Pasaport görüntüsünün yayımlanmış olması, belgenin varlığı konusunda güçlü bir kayıttır. BELGELENDİ Ancak pasaportun 13 Haziran 1996 tarihli olması, bu belgenin 6 Mayıs 1996’daki Şam operasyonunda kullanılmadığı anlamına gelir. Pasaportta görülen vizeler, Yeşil’in adı geçen diğer iki yurt dışı operasyonuyla (Yunanistan ve Lübnan) zaman olarak örtüşüyor. BELGELENDİ

Pasaporttaki bilgiler ile Mahmut Yıldırım’ın gerçek bilgileri

Sahte bir kimlikte gerçek bilgilerin farklı olması beklenen bir durum. Asıl dikkat çekici olan, aynı pasaporta ilişkin iki kaynağın farklı doğum tarihi ve meslek vermesi. Bu, iki ayrı belgeye (pasaport ve talep formu), farklı nüshalara ya da aktarım hatasına işaret edebilir. Bugün bunu kesin olarak çözemiyorum. ÇELİŞKİLİ

Ergenekon dosyasındaki belgeler. Memleket gazetesinin 29 Mart 2011 tarihli haberine göre Yeşil’e ait şu belgeler, Ergenekon davasına bakan İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’nin dosyasına girdi: Metin Atmaca ve Ahmet Demir adlarına düzenlenmiş kimlikler, pasaport talep formları ve pasaportlar; parmak izi; Antalya’daki bir eve ait fatura ve tapu belgeleri; avukatına verdiği vekâletname; 1999 tarihli İnterpol kırmızı bülteni; ve 13 Ocak 1999 tarihli bir DNA raporu. Bu DNA raporuna göre Ödemiş’te bulunan bir cesedin Yeşil’e ait olmadığı, annesi ve oğluyla yapılan karşılaştırmayla belirlendi. AKTARILDI Aynı haberde Ahmet Demir adına açılan bir banka hesabına 1994–1995’te yüklü miktarlarda para yatırıldığı da aktarılıyor; ancak habere yansıyan bazı rakamlar kendi içinde tutarsız olduğu için bu ayrıntıları dosyaya almadım. DOĞRULANAMADI

Gerçek Metin Atmaca kim? Pasaportun sahte bilgilerle düzenlendiği biliniyor; ancak bu adı taşıyan gerçek bir kişinin olup olmadığı ve kimlik bilgilerinin nasıl kullanıldığı açık değil. Necdet Pekmezci, Hürriyet’in 22 Kasım 1998 tarihli sayısında pasaportun gerçek sahibinin konuştuğu bir haberden söz ediyor; bu haberin içeriğine ulaşamadım. DOĞRULANAMADI

8. Çankaya brifingi

Gazete Vatan’ın 17 Şubat 2014 tarihli haberine göre MİT Kontr-Terör Dairesi, Çankaya Köşkü’nde “Abdullah Öcalan’a yönelik faaliyetler ve Mercedes operasyonu” başlıklı bir brifing verdi; bomba yüklü minibüs dahil her şeyin hazır olduğu bildirildi ve onay alındı. AKTARILDI

Katılımcılar konusunda iki kaynak birbirini tutmuyor:

Kronoloji kontrolü. Tansu Çiller’in başbakanlığı 6 Mart 1996’da sona erdi; Mesut Yılmaz 6 Mart–28 Haziran 1996 arasında başbakandı. BELGELENDİ Eylem 6 Mayıs 1996’da gerçekleştiyse ve brifing eylemin hemen öncesinde verildiyse, Mesut Yılmaz anlatısı kronolojik olarak daha uyumlu görünüyor. Ancak Vatan’ın listesinde de bir sorun var: Şenkal Atasagun MİT Müsteşarı olarak 11 Şubat 1998’de göreve başladı; 1996’da müsteşar Sönmez Köksal’dı (Wikipedia). BELGELENDİ Yani Atasagun brifinge katıldıysa bunu müsteşar olarak değil, o dönemki başka bir göreviyle yapmış olmalı; ya da liste sonradan yanlış aktarılmış olabilir. ÇELİŞKİLİ

Brifingin tarihi hiçbir kaynakta net olarak verilmiyor. Çiller dönemine ait bir onay ile Yılmaz dönemine ait ikinci bir onay birlikte de verilmiş olabilir. Bu nedenle iki anlatımı birleştirip tek bir isim seçmiyorum. DOĞRULANAMADI

9. Operasyonun hazırlığı: tünelden minibüse

İlk plan: tünel. Abdülkadir Selvi’nin 1 Aralık 2011 tarihli, Eymür’ün anlatımına dayanan yazısına göre ilk plan, Zonguldak’taki maden ocaklarında sıradan işçi gibi hazırlanan bir ekibin Şam’daki hedefin yakınından tünel açması ve Öcalan’ın bulunduğu yapının altına ulaşmasıydı. Şam’daki zemin etüdü Zonguldak’taki maden koşullarıyla örtüşmeyince bu plandan vazgeçildi. TANIKLIK

İkinci plan: bombalı araç. Ardından bomba yüklü bir araçla saldırı planlandı. Birden çok sonraki kaynakta aracın bir Mazda minibüs olduğu aktarılıyor; “Mercedes” adı ise aracı değil, Öcalan’ın kullandığı otomobili anlatıyor. AKTARILDI Eymür’ün başka bir aktarımında ise araç “Mercedes minibüs” olarak geçiyor. ÇELİŞKİLİ

Patlayıcı. Döneme daha yakın anlatımlarda “bir ton plastik patlayıcı” ifadesi kullanılıyor; 2026 tarihli Türkiye Gazetesi dizisinde “tam bir ton C-4” deniyor. Bir köşe yazısındaki “bin ton” ifadesi ise açıkça bir aktarım hatası. ÇELİŞKİLİ Bu yüzden en sağlam ifade “yaklaşık bir ton patlayıcı”; C-4 bilgisi daha sonraki bir kaynak katmanına ait. Patlayıcının 30 Kasım 1995’te Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’ndan tutanak karşılığı alındığı bilgisi yalnızca 2026 tarihli tek bir kaynakta geçiyor; tutanağın kendisini görmedim. İDDİA EDİLDİ

Ekip ve eğitim. Kaynaklarda altı kişilik bir MİT timinden söz ediliyor. AKTARILDI Saygı Öztürk’ün Devletin Derinliklerinde kitabına dayanan anlatıma göre ekip Ankara’da devlete ait bir tesiste çalıştı ve Antalya Beydağları’nda silahlı eğitim gördü; ekibin eğitiminde başlangıçta Korkut Eken’in de rolü vardı, ancak Eymür ile Eken’in arasının açık olması nedeniyle Eken sonradan devre dışı bırakıldı (Sözcü, 3 Ağustos 2024). AKTARILDI Ekibin tam listesini gösteren bağımsız bir belge yok. DOĞRULANAMADI

Yeşil’in ailesiyle vedası. Oğlu Murat Yıldırım’ın anlatımına göre bomba yüklü araç babasını Ankara’daki evlerinden aldı; babası ilk kez ailesiyle vedalaştı; ve yakalanmaları halinde MİT’i ele vermeyeceklerine dair bir anlaşma yapıldı. TANIKLIK Bu bilgiler yalnızca oğlun anlatımına dayanıyor. DOĞRULANAMADI

10. Şam’daki eylem ve tarih sorunu

Operasyonun fiilî tarihi olarak en çok tekrarlanan gün 6 Mayıs 1996. Gazete Vatan, Ferhat Ünlü’nün 2026 tarihli dizisi ve diğer kaynaklar bu tarihi veriyor. AKTARILDI Ancak 1998 tarihli MİT Teftiş Kurulu raporundan yapılan aktarımda operasyon “Nisan 1996” olarak geçiyor. AKTARILDI

Bu tarih farkının hazırlık ya da sahaya iniş ile fiilî eylem arasındaki farktan mı, yoksa bir aktarım hatasından mı kaynaklandığını bugün kesin olarak söyleyemiyorum. “Nisan kesinlikle yanlıştır” diyebilmek için raporun orijinal sayfasını görmek gerekir. ÇELİŞKİLİ

Hedef ve sonuç

Hedef olarak Şam’daki bir ev gösteriliyor; kaynaklarda Şam’ın güneyindeki Basatin semtindeki bir çiftlik evi ve Mezlecebeliye semtindeki üç katlı bir ev olmak üzere farklı yerler anılıyor. ÇELİŞKİLİ Patlamanın öngörülen etkisine dair aktarımlarda 150–250 metre içindeki herkesin öleceği, iki kilometreye kadar binalarda çatlaklar oluşacağı hesaplandığı yazılıyor. AKTARILDI

Öcalan nasıl kurtuldu? Kaynaklarda iki açıklama var ve birbirini dışlamıyor:

• Vatan’ın Pekmezci’den aktarımına göre Öcalan patlama sırasında bodrum katta, telsizle görüşme yapıyordu; patlama üst katları etkiledi. AKTARILDI
• Hürriyet’in ve 2026 tarihli dizinin aktarımına göre minibüs, güvenlik önlemleri nedeniyle hedefe yeterince yaklaştırılamadı; aracın bir Suriyeli tarafından uzağa park edildiği de ileri sürüldü. AKTARILDI

Olay yeri raporu, Suriye makamlarının açıklaması ya da Öcalan’ın o güne dair doğrudan bir anlatımı bu araştırmada bulunamadı. Patlamada kaç kişinin öldüğü ya da yaralandığı konusunda güvenilir bir kayıt da yok. DOĞRULANAMADI

11. Sızıntı ve sabotaj iddiaları

Operasyonun neden başarısız olduğu konusunda sonraki yıllarda üç ayrı iddia ileri sürüldü. Üçü de ağırlıklı olarak Eymür ve ona yakın anlatıcılara dayanıyor.

Bu iddiaların ortak noktası, başarısızlığı operasyonu yürütenlerin dışındaki bir aktöre yüklemesi. Anlatıcıların çoğunun operasyonun tarafı olduğunu ya da o tarafların aktarımına dayandığını hesaba katmak gerekiyor.

12. Yeşil’in diğer operasyonları ve kayboluşu

1998 tarihli MİT raporundan yapılan aktarımlara göre Yeşil, Mercedes Operasyonu’ndan sonra iki yurt dışı operasyonda daha kullanıldı: AKTARILDI

Son görülme. MİT raporundan yapılan aktarıma göre Yeşil 28 Kasım 1996’da Esenboğa’dan Türkiye’ye döndü, 29 Kasım 1996’da Mehmet Eymür’ün odasında görüldü ve 30 Kasım’daki toplantıya gelmedi. O tarihten beri akıbeti bilinmiyor. AKTARILDI Oğlunun anlatımında kayboluş tarihi 1 Aralık 1996 olarak geçiyor. ÇELİŞKİLİ Bazı haberlerde Yeşil’in 23 Kasım’da Budapeşte’ye gittiği de yazıldı; aynı günlerde hem Beyrut’ta hem Budapeşte’de olamayacağı için bu aktarımlardan biri hatalı. ÇELİŞKİLİ

Susurluk ile kesişme. Yeşil’in kayboluşu, 3 Kasım 1996’daki Susurluk kazasından yaklaşık dört hafta sonrasına denk geliyor. Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı Kutlu Savaş’ın 1997 tarihli raporu, Yeşil hakkındaki MİT tespitlerine ayrı bir bölüm ayırdı; 1998’deki MİT Teftiş Kurulu soruşturması da bu raporda MİT’in suçlanması üzerine başlatıldı. AKTARILDI Ayrıntılar için bkz. Kutlu Savaş raporu.

Sonraki izler. 1999’da Yeşil hakkında İnterpol kırmızı bülteni çıkarıldı. AKTARILDI Aralık 2025’te gazeteci Saygı Öztürk’ü telefonla arayıp kendisinin Yeşil olduğunu söyleyen biri Mercedes Operasyonu’nu anlattı ve “ihanete uğradıklarını” söyledi; İçişleri Bakanlığı bu konuda bir açıklama yaptı ve kişinin Yeşil olup olmadığı tartışıldı (Agos, Evrensel, Aralık 2025). İDDİA EDİLDİ Yeşil’in bugün yaşayıp yaşamadığı bilinmiyor. DOĞRULANAMADI

13. Mehmet Eymür’ün rolü

Mehmet Eymür (1943–2024) bu dosyanın hem aktörü hem de sonraki yıllardaki başlıca anlatıcısı. BELGELENDİ Bu nedenle söylediklerini ne görmezden geliyorum ne de tek başına kesin kanıt sayıyorum.

Eymür Kasım 2011’de Ankara’daki faili meçhul cinayetler soruşturması kapsamında gözaltına alındı; “gayriresmî yapılanmanın MİT ayağını oluşturmak” suçlamasıyla sorgulandı ve yurt dışı çıkış yasağıyla serbest bırakıldı. AKTARILDI 13 Ocak 2024’te hayatını kaybetti (Wikipedia). AKTARILDI

Bugünkü araştırma setinde Eymür’ün operasyonun bütün sorumluluğunu tek başına taşıdığını gösteren imzalı bir görevlendirme belgesine ulaşamadım. Bu yüzden “operasyonu kesin olarak Eymür yönetti” yerine, “Eymür kendi anlatımında ve onu temel alan kaynaklarda merkezî planlayıcı olarak gösteriliyor” demek daha isabetli. Tahsisat yazısında Eymür’ün imzasının bulunduğu da yalnızca aktarımla biliniyor. AKTARILDI

14. Kaşif Kozinoğlu’nun adı

Kaşif Kozinoğlu’nun Mercedes Operasyonu ile adı ilk kez Abdülkadir Selvi’nin 1 Aralık 2011 tarihli yazısında, Eymür’ün anlatımına dayanarak geçiyor: Kozinoğlu Yeşil’in operasyon ekibindeydi. İDDİA EDİLDİ Bu yazı, Kozinoğlu’nun Silivri Cezaevi’nde ölümünden yalnızca iki hafta sonra yayımlandı.

Kozinoğlu kendi 2011 tarihli ifadesinde Özel Kuvvetler’deki ve MİT’teki görevlerini anlatmış, ancak bu operasyondan söz etmemişti. Operasyon ekibinin tamamını gösteren bağımsız bir resmî liste de ortaya konmadı. Bu nedenle Kozinoğlu’nun rolünü bu dosyada “Eymür anlatımına dayalı aktarım” seviyesinde tutuyorum. DOĞRULANAMADI Kozinoğlu’nun hayatı, ölümü ve 2026’da yeniden açılan soruşturma için bkz. Kaşif Kozinoğlu Dosyası.

15. 1998 MİT Teftiş Kurulu raporu

Dosyanın merkez belgesi, 29 Mayıs 1998 tarihli MİT Teftiş Kurulu soruşturma raporu. Kaynaklarda raporun adı şöyle veriliyor: “Mahmut Yıldırım (Yeşil) ile Teşkilatımız arasındaki ilişki ve teşkilat mensuplarının adıgeçen ile temaslarının soruşturulması.” Raporun 37 sayfa olduğu, “çok gizli” ibaresi taşıdığı ve MİT tarafından Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi’ndeki faili meçhul cinayetler davasının dosyasına gönderilerek alenileştiği aktarılıyor (DW Türkçe, Cumhuriyet, Odatv). BELGELENDİ Raporun, Kutlu Savaş raporunda Yeşil konusunda MİT’in suçlanması üzerine hazırlandığı belirtiliyor. AKTARILDI

Raporun tam metnini görmedim; bu yüzden rapordan yapılan bütün alıntıları onları yayımlayan kaynağa bağlıyorum. DOĞRULANAMADI

Aynı dönemde ikinci bir rapor. MİT Teftiş Kurulu’nun aynı tarih aralığında (5 Mart–29 Mayıs 1998) Gaziantepli iş insanı Mehmet Ali Yaprak’ın 1996’da kaçırılması hakkında da ayrı bir rapor hazırladığı, bu raporun yıllar sonra T24 tarafından ortaya çıkarıldığı aktarılıyor. AKTARILDI Bu, Yeşil raporunun Susurluk sonrasında MİT içinde yürütülen daha geniş bir iç soruşturmanın parçası olabileceğini gösteriyor. DOĞRULANAMADI

16. “Başarılı” mı, “başarısız” mı?

Burada “hangisi doğru?” diye tek bir hüküm vermiyorum. “Başarı” kelimesi farklı kaynaklarda farklı ölçütlerle kullanılıyor: Eymür stratejik ve siyasi etkiyi, Teftiş Kurulu ise operasyonun doğrudan sonucunu ve yöntemini değerlendiriyor olabilir. Raporun tam metni görülmediği için bu son cümle bir açıklama ihtimalidir, raporun kendi ifadesi değildir. Öcalan’ın 1998’de Suriye’den çıkarılmasının ise, iki ülkeyi savaşın eşiğine getiren askerî ve diplomatik baskının sonucu olduğu genel kabul görüyor.

17. Çelişkiler tablosu

18. Kanıt matrisi

19. Kronoloji

20. Bugün bildiklerimiz

21. Belirsiz kalanlar

1. Belgelerin tam metinleri: 1998 MİT raporunun, Temas Raporu’nun, tahsisat yazısının ve Çankaya brifinginin orijinalleri.
2. Operasyon tarihi: Nisan 1996 mı, 6 Mayıs 1996 mı?
3. Brifing: Tarihi ve katılımcıları.
4. Ekip: Altı kişilik timin kimlerden oluştuğu.
5. Patlayıcı: Türü ve nereden temin edildiği.
6. Sonuç: Şam’daki patlamada ölen ya da yaralanan olup olmadığı.
7. Başarısızlığın nedeni: Sızıntı, kurum içi rekabet ya da saha koşulları.
8. Metin Atmaca: Bu adı taşıyan gerçek bir kişi olup olmadığı; pasaport bilgilerindeki farkların nedeni.
9. Yeşil’in akıbeti: Yaşayıp yaşamadığı.
10. Ergenekon dosyasındaki Yeşil belgeleri: Davanın 2016’da Yargıtay tarafından bozulmasından sonra bu belgelerin akıbeti.

22. Sonuç

Mercedes Operasyonu’nun varlığı bugün tartışma konusu değil: MİT 1996’da Suriye’de Öcalan’ı öldürmeye çalıştı ve başaramadı. Tartışmalı olan, bu operasyonun nasıl anlatıldığı.

Elimizdeki bilginin neredeyse tamamı ya belgelerin kendisinden değil onları aktaran gazete ve kitaplardan, ya da operasyonun içindeki kişilerin yıllar sonra yaptığı anlatımlardan geliyor. Bu anlatımların önemli bir kısmı, MİT içindeki rakip ekiplerden birinin bakış açısını taşıyor. Tarih, brifing, patlayıcı ve başarısızlığın nedeni gibi temel konularda kaynakların birbirini tutmaması da bundan kaynaklanıyor.

Bu dosyada belgeyi, aktarımı, tanıklığı ve çelişkiyi yan yana koydum. Yeni bir birincil belge ortaya çıktığında dosyayı güncelleyeceğim.

23. Kaynaklar