| Mağdur | Mehmet Sincar — XIX. Dönem Mardin Milletvekili; öğretmen/eğitimci ve siyasetçi |
| Olay tarihi / yeri | 4 Eylül 1993, Batman — Elma Sokağı civarı |
| Olayın niteliği | Yakın mesafeden silahlı saldırı; aynı saldırıda Metin Özdemir de öldürüldü |
| Ana kategori | Siyasi cinayetler / milletvekilleri |
| İkincil bağlantı | Hizbullah / Cihan Yıldız-Ejder Arpa yargı hattı; Kutlu Savaş/Susurluk- Raporu JİTEM/Yeşil hattı; TİT sahiplenme iddiası |
| Birincil kaynak | TBMM kayıtları, Kutlu Savaş/Susurluk Raporu, Ecevit Kılıç, TİHV, Rûdaw, |
| tabanı | Bianet ve güncel dava izleme kayıtları |
| Hukuki durum | Cihan Yıldız hakkında ilk hüküm ve yeniden yargılama süreci mevcut; 2026 itibarıyla dava devam ediyor ve kesinleşmiş nihai fail tespiti yok |
✓ KAYNAK KONTROLÜ — BU DOSYADA YAPILAN DOĞRULAMALAR
- Dava statüsü güncellendi. 2 Haziran 2026 tarihli 17. duruşmada Cihan Yıldız hakkındaki yurt dışına çıkış yasağı kaldırıldı; duruşma 15 Aralık 2026 tarihine ertelendi.
- İki fail hattı ayrı tutuldu. Hizbullah/Cihan Yıldız-Ejder Arpa yargı hattı ile Kutlu Savaş/Susurluk Raporu'ndaki Mahmut Yıldırım, Alaattin Kanat, İsmail Yeşilmen ve Mesut Mehmetoğlu hattı birbirine karıştırılmadı.
- İlk resmî açıklama çelişkisi korundu. OHAL Bölge Valisi'nin “katil yakalandı” açıklaması ile İçişleri Bakanı'nın ertesi gün yaptığı “katil yakalanmadı” açıklaması ayrı olaylar olarak işlendi.
- Hukuki kesinlik korunuyor. İlk mahkûmiyet, yeniden yargılama, tahliye ve devam eden dava; JİTEM/Yeşil ve TİT iddialarından ayrı tutuluyor. Kaynakta olmayan kesin fail sonucu üretilmedi.
2. Mehmet Sincar kimdi?
Mehmet Sincar, 1953 yılında Mardin'in Ömerli ilçesine bağlı İkipınar köyünde doğdu. İlk ve orta öğreniminin ardından Adana Meslek Lisesi'ni bitirdi; 1978'de Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Bölümü'nden mezun oldu. Daha sonra öğretmenlik yaptı. Biyografik kaynaklarda Tunceli ve Afyon/ Bolvadin'deki öğretmenlik dönemleri aktarılıyor. (Mehmet Sincar)
Ecevit Kılıç'ın kitabında ise Sincar'ın 1979'dan itibaren Tunceli'de öğretmenlik yaptığı, Maraş katliamı protestoları sonrasında Afyon'a sürgün edildiği ve sonrasında öğretmenliği bıraktığı aktarılmaktadır.
1991 seçimlerinde parlamentoya girdi. TBMM kayıtları da onun Mardin milletvekili olarak çok sayıda soru önergesi verdiğini gösteriyor. Bunlardan biri Mardin-Midyat Barıştepe'den gözaltına alınan bir kişiye işkence yapıldığı iddiasına ilişkin, bir diğeri Nusaybin Pınarbaşı'ndaki işkence iddiasına ilişkindir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)
Başka TBMM kayıtlarında da:
- köylülerin zorla korucu yapılmak istendiği,
- köy korucularının öldürme iddiaları,
- köy boşaltmaları
gibi konularda Sincar tarafından soru önergeleri verildiği görülüyor. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)
Buradan çıkarılabilecek güçlü sonuç Sincar'ın milletvekili olarak bölgedeki insan hakları ihlallerini Meclis gündemine taşıdığı belgelenebiliyor.
Ancak:
“Bu faaliyetleri nedeniyle JİTEM tarafından öldürüldü.”
cümlesi henüz bu aşamada kesin sonuç değildir.
Bu ikinci bölüm için ayrıca delil zinciri gerekir.
3. Batman'a neden gitmişti?
Sincar'ın Batman'a gelişinin nedeni, DEP Parti Meclisi yöneticileri Habip Kılıç ve Hikmet Kılıç'la ilgili saldırıları ve bölgedeki faili meçhul cinayetleri araştırmaktı.
TBMM'nin 2021 tarihli araştırma önergesinde bu husus açıkça belirtiliyor: Sincar'ın, Habip Kılıç ve Hikmet Kılıç'ın “faili meçhul” şekilde öldürülmesine ilişkin inceleme yapmak üzere Batman'a gittiği aktarılıyor. (TBMM CDN)
Daha sonraki İHD anlatımı da onun bir milletvekili olarak gözaltında kaybetmeler ve faili meçhul cinayetleri araştırmak için Batman'da bulunduğunu belirtiyor. (İHD Diyarbakır)
Bu nedenle:
Batman'daki görevi/amacı → BELGELENDİ
4. Cinayetten önceki tehditler
Mehmet Sincar dosyasında tehdit iddiaları oldukça güçlü bir yer tutuyor.
Ecevit Kılıç'ın kitabında Sincar'ın TBMM'de JİTEM'e atfedilen faili meçhul olayları, köy boşaltmalarını ve işkence iddialarını sürekli gündeme taşıdığı; ailesinin baskı gördüğü ve babası Teyfik Sincar'ın gözaltında kendisine:
“Oğluna söyle buraya gelmesin, onu öldürürüz.”
şeklinde tehditler iletildiği aktarılıyor.
Bu çok ciddi bir iddia.
Ancak kaynağın niteliği:
kitapta aktarılan tanıklık/anlatı.
Dolayısıyla:
Tehdit edildiği → İDDİA EDİLDİ / KAYNAKTA AKTARILDI
Tehdidin doğrudan cinayet emri olduğunun kanıtı → YOK
5. Cinayet günü — 4 Eylül 1993
Dönemsel ve sonraki kaynaklar saldırıyı:
4 Eylül 1993
tarihinde Batman'da gösteriyor. TBMM tutanağı saldırının saat 18.00 civarında gerçekleştiğini kaydediyor. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)
Ecevit Kılıç'ın anlatımında Sincar ve Metin Özdemir'in Elma Sokağı'nda DEP il merkezine doğru yürürken silahlı saldırıya uğradıkları ve Sincar'a sekiz kurşun isabet ettiği aktarılıyor.
Aynı olayda:
Metin Özdemir de öldürüldü.
Üç yurttaş ve Batman Milletvekili Nizamettin Toğuç da yaralandı. Bu ayrıntı doğrudan TBMM tutanağında yer alıyor. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)
Olayın temel statüsü BELGELENDİ
6. Olay yeri
Kaynaklar:
Batman
konusunda birleşiyor.
Daha spesifik olarak:
Elma Sokağı
şeklinde kayıtlar bulunuyor. (Batman Petrol)
Ecevit Kılıç olay yerini Elma Sokağı çevresi olarak anlatırken TBMM kaydı Batman'daki saldırıyı aynı şekilde doğruluyor.
Arşiv için Batman / Elma Sokağı → BELGELENDİ
7. Saldırının biçimi
Nizamettin Toğuç'un anlatımı, olayın çok kısa mesafede gerçekleştiğini gösteriyor.
Kılıç'ın aktardığı anlatımda:
- heyet iki gruba ayrılıyor,
- esnafla görüşülüyor,
- akşam saatine yaklaşırken dönüş kararı alınıyor,
- Sincar heyetten biraz geride kalıyor,
- önce iki silah sesi duyuluyor,
- ardından silah sesleri devam ediyor,
- Sincar arkadan vuruluyor.
Bu anlatım:
tanıklık / sonraki aktarım
olarak sınıflandırılmalı.
8. Sincar'ın aldığı mermi sayısı
Ecevit Kılıç'ın çalışmasında:
sekiz kurşun yarası
bilgisi yer alıyor.
Ancak 2022'de ailesi adına yapılan açıklamada:
Sincar'ın iki silahla vurulduğuna inanıldığı
ileri sürülüyor. (Bianet)
Bu iddia, olay yeri/otopsi/kriminal belgeler görülmeden kesin veri olarak yazılmamalıdır.
Dolayısıyla:
Sekiz kurşun yarası → kaynakta aktarılmış güçlü veri
İki ayrı silah → aile iddiası
olarak ayrı tutulmalı.
9. Olaydan hemen sonra: sokağa çıkma yasağı ve gözaltılar
TBMM kaydına göre saldırıdan sonra:
Batman'da sokağa çıkma yasağı
ilan edildi ve gözaltılar başladı. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)
Aynı dönemde çok sayıda kişinin gözaltına alındığına ilişkin başka kaynaklar da mevcut.
Bu noktada soruşturmanın başlangıçta hızlı biçimde yürütülmeye çalışıldığı görülüyor.
Ancak hemen ardından çok ciddi bir çelişki ortaya çıkıyor.
10. “Katil yakalandı” — “Katil yakalanmadı” çelişkisi
Bu dosyanın en dikkat çekici erken dönem ayrıntılarından biri.
Meclis tutanağında 4 Eylül 1993 saldırısından sonra devlet yetkililerinin hızla hareket ettiği görülüyor. Ecevit Kılıç'ın dönemin kaynaklarını aktardığı bölümde ise:
OHAL Bölge Valisi Ünal Erkan:
“Cinayetle ilgili 14 kişi gözaltında. Bunlardan biri de Sincar'ın katili.”
diyor.
Fakat yalnızca bir gün sonra İçişleri Bakanı Mehmet Gazioğlu:
“Katil yakalanmadı.”
açıklaması yapıyor.
Kılıç'ın aktarımına göre Bakan, hem iki devlet bakanının hem de OHAL Valisi'nin açıklamasını yalanlamış oluyor.
Bu çelişki:
BELGELENDİ / DÖNEMSEL RESMÎ AÇIKLAMALAR ARASINDA ÇELİŞKİ
olarak dosyanın önemli başlıklarından biri yapılmalı.
Bu durum:
“Yakalanan kişi kesin katildi.”
sonucunu doğurmuyor.
Tam tersine, ilk resmî anlatının ne kadar istikrarsız olduğunu gösteriyor.
11. TİT / Türk İntikam Tugayları iddiası
Sonraki kaynaklara göre cinayeti ilk olarak Türk İntikam Tugayları (TİT) olarak bilinen yapı üstlendi. (Rûdaw; Bianet)
Ancak bu sahiplenmenin:
- gerçekten ilgili kişilerce yapılıp yapılmadığı,
- saldırının gerçek faillerine ait olup olmadığı,
- örgütsel bir sorumluluk anlamına gelip gelmediği
ayrı bir soru.
Bu nedenle:
TİT'in cinayeti üstlendiği → AKTARILDI
TİT'in cinayeti gerçekleştirdiği → DOĞRULANAMADI
12. Susurluk/Kutlu Savaş hattı
Dosyanın en önemli ikinci ekseni burası.
Susurluk kazası sonrasında Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı Kutlu Savaş tarafından hazırlanan raporda, Mehmet Sincar ve Metin Özdemir'in öldürülmesiyle ilgili olarak:
- Mahmut Yıldırım / Yeşil
- Alaattin Kanat
- İsmail Yeşilmen
- Mesut Mehmetoğlu
isimleri yer aldı.
Bu bilgi Bianet, Rûdaw ve proje arşivindeki Ecevit Kılıç kaynağında aktarılıyor. (Rudaw)
Ancak burada çok kritik ayrım Kutlu Savaş Raporu:
bir ceza mahkemesi kararı değildir.
Ayrıca raporun söz konusu bölümünde başka kişilerin beyanları ve istihbari bilgiler de kullanılmaktadır.
Dolayısıyla:
“Kutlu Savaş Raporu sanıkları kesin suçlu ilan etti.”
demek hukuken doğru olmaz.
Doğru ifade:
“Kutlu Savaş Raporu'nda, çeşitli bilgi ve beyanlara dayanılarak Sincar cinayeti Mahmut Yıldırım ve üç itirafçıyla ilişkilendirilmiştir.”
13. Muhsin Gül'ün 1994 beyanı
Kutlu Savaş zincirinin önemli bir halkası Muhsin Gül'ün 1994'te verdiği ifadedir.
Rûdaw'ın aktardığına göre Kutlu Savaş Raporu, Muhsin Gül'ün:
Mahmut Yıldırım/Yeşil, Alaattin Kanat, Mesut Mehmetoğlu ve İsmail Yeşilmen'in Sincar cinayetini birlikte planlayıp işlediklerini
söylediğini aktarıyordu. ([turn540588search2])
Bu:
tanık/şüpheli beyanı
niteliğinde bir kayıttır.
Ancak önemli olan şu:
Beyan rapora girmiştir; doğrudan mahkeme tarafından doğrulanmış değildir.
Bu nedenle:
Muhsin Gül beyanı → BELGELENDİ
Beyanın anlattığı fail zinciri → İDDİA EDİLDİ
14. “Garantili imzalı kağıt” iddiası
Aynı Kutlu Savaş/Rûdaw aktarımında Alaattin Kanat'ın olaydan sonra:
“kendisinde garantili imzalı kağıt”
bulunduğuna ilişkin sözünden bahsediliyor. ([turn540588search2])
Bu bilgi çok dikkat çekici olmakla beraber:
Belgenin kendisi bu araştırmada görülmedi.
Dolayısıyla:
Belgenin varlığı → doğrulanamadı
Böyle bir ifade Kutlu Savaş Raporu'nda aktarılmış → BELGELENDİ
şeklinde ayrılmalı.
15. Hizbullah hattı
İkinci büyük fail hattı:
Cihan Yıldız
ve
Ejder Arpa
üzerinden gelişti.
Bianet, Diyarbakır DGM sürecinde cinayetten Hizbullah tutuklusu Cihan Yıldız ve firari Ejder Arpa'nın sorumlu tutulduğunu aktarıyor. Yıldız daha sonra ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası aldı; Arpa ise yakalanamadı. ([turn540588search3])
Rûdaw da aynı yargı hattını doğruluyor. ([turn540588search2])
Dolayısıyla Hizbullah bağlantılı fail hattı → YARGIYA TAŞINDI
Bu, JİTEM/Kutlu Savaş anlatısından farklıdır.
16. Cihan Yıldız
Cihan Yıldız, dosyada en önemli somut yargı figürüdür.
Mevcut güncel kaynaklarda:
- Hizbullah üyesi olduğu,
- Sincar cinayetinin tetikçisi olarak yargılandığı,
- ilk yargılamada ağırlaştırılmış müebbet aldığı,
- daha sonra yeniden yargılanma sürecine girdiği,
- 2019'da tahliye edi(İlke TV)
Burada önemli bir hukuki nokta var:
İlk hüküm VARDI
Son durum Kesinleşmiş ve infazı devam eden bir mahkûmiyet olarak sürdü mü?
Hayır.
Çünkü yeniden yargılama süreci başladı ve Yıldız tahliye edildi. (turn368582search1)
Bu yüzden bugün:
“Cihan Yıldız Mehmet Sincar cinayeti nedeniyle kesinleşmiş müebbet hükümlüsüdür.”
ifadesi kullanılamaz.
17. AYM ve yeniden yargılama
Yıldız'ın yeniden yargılanma sürecinin temelinde Devlet Güvenlik Mahkemeleri'ndeki askerî üye nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin AİHM içtihadı bulunuyor.
Bu çerçevede AYM'nin başvuruyu kabul etmesinden sonra yeniden yargılama başladı. 2 Ekim 2019'da Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki yeniden yargılama sürecinde Yıldız tahliye edildi. (turn673899search1)
Burada önemli nokta:
AYM'nin sürece etkisi var; ancak AYM “Yıldız suçsuzdur” şeklinde bir maddi olay tespiti yapmış değildir.
Adil yargılanma yönünden yeniden yargılama yolu açılması ile maddi olayın failinin belirlenmesi aynı şey değildir.
18. 2019'dan sonra dava
Yeniden yargılama 2019'da başladı ve dosya Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi'nde devam etti.
2024'ün sonlarında dava hâlâ sonuçlanmamıştı. 2025'te 15. duruşmada dosya mütalaa hazırlanması için savcılığa gönderildi. (turn673899search2)
16. duruşma 17 Aralık 2025 tarihinde görüldü ve yine mütalaa için ertelendi. (turn673899search3)
17. duruşma:
2 Haziran 2026
tarihinde gerçekleştirildi.
TİHV'nin 2 Haziran 2026 raporuna göre mahkeme, Cihan Yıldız hakkındaki yurt dışına çıkış yasağı şeklindeki adli kontrol tedbirini kaldırdı ve davayı:
15 Aralık 2026
tarihine erteledi. (turn368582search0)
29 Ağustos 2026 itibarıyla Dava sonuçlanmış değil.
Bu çok önemli bir güncel durum notudur.
19. Susurluk'taki isimler neden davada yok?
Bu dosyanın temel hukuki sorunlarından biri.
Sincar ailesinin avukatlarına göre Kutlu Savaş Raporu'nda adı geçen:
- Mahmut Yıldırım,
- Alaattin Kanat,
- İsmail Yeşilmen,
- Mesut Mehmetoğlu
hakkında Sincar cinayet(Mezopotamya Panel)ı.
2026'daki duruşmada avukat Mehdi Özdemir, yalnızca tetikçinin yargılanmasıyla yetinilmemesi gerektiğini; cinayeti planlayan ve organize eden kişilerin de araştırılması gerektiğini savundu. Ayrıca Susurluk Raporu'nun tam m(Mezopotamya Panel)ilmesini talep etti.
Bu:
avukat talebi
niteliğindedir.
Bunun mahkemenin kabul ettiği bir maddi gerçek gibi yazılmaması gerekir.
20. Cinayet silahı
Dosyanın önemli kriminal unsurlarından biri de silah.
Güncel dava takip kaynaklarında, 17 Ocak 2000 Beykoz operasyonunda bulunan bir silahın Mehmet Sincar cinayetinde kullanıldığının belirlendiği aktarılıyor. (turn368582search1)
Bu operasyon sırasında Hizbullah lideri Hüseyin Velioğlu öldürülmüştü.
Daha sonra bazı Hizbullah mensuplarının beyanlarında:
Cihan Yıldız ve Ejder Arpa
isimlerinin Sincar cinayetiyle ilişkilendirildiği aktarılıyor. (turn368582search1)
Hukuki ayrım Silahın bulunması → önemli kriminal delil
Silahın bulunması Yıldız'ın kesin fail olduğunu tek başına kanıtlar mı?
Hayır.
Balistik raporun asli metni ve mahkemenin bu delili nasıl değerlendirdiği ayrıca görülmelidir.
21. Metin Özdemir
Sincar cinayeti tek başına gerçekleşmedi.
DEP Batman İl Örgütü yöneticisi Metin Özdemir de aynı saldı(Türkiye Büyük Millet Meclisi)anağı bunu açıkça kaydediyor.
Ecevit Kılıç da Sincar ile Özdemir'in aynı saldırıda öldürüldüğünü belirtiyor.
Bu nedenle iki dosyanın birbirinden kopuk araştırılmaması gerekir.
Özellikle:
Sincar + Özdemir aynı saldırı
olduğu için fail ve organizasyon açısından ortak delil potansiyeli vardır.
Ancak:
Sincar davasında ortaya çıkan her bulgu Özdemir'in failini de otomatik olarak kesinleştirmez.
22. Cenazenin olağan dışı gömülmesi
TBMM'nin 16 Eylül 1993 tarihli tutanağında, Metin Özdemir'in olaydan yaklaşık beş saat sonra, gece saat 23.00'te defnedildiği; Mehmet Sincar'ın cenazesinin ise ailesinin talebi ve yaşanan tartışmalar ned(Türkiye Büyük Millet Meclisi)p defnedilmediği anlatılıyor.
Daha sonra cenaze Kızıltepe'ye götürülerek defnedildi. Bazı sonraki siyasi anlatımlarda, cenazenin normal TBMM törenioprağa verildiği belirtiliyor.
Bu olay:
BELGELENDİ / TBMM kayıtlarında var
ancak cenazeye ilişkin “neden özellikle böyle yapıldı?” sorusunun cevabı konusunda:
yorum ve siyasi değerlendirmeler
ayrı tutulmalıdır.
23. TBMM'deki Mehmet Sincar
Mehmet Sincar'ın öldürülmesi Meclis'te doğrudan gündeme geldi.
16 Eylül 1993 tarihli Genel Kurul tutanağı(Türkiye Büyük Millet Meclisi)ı ve cenaze süreci anlatıldı.
Sonraki yıllarda da TBMM'de Sincar:
- faili meçhul cinayetler,
- siyasal cinayetler,
- bölgedeki insan hakları ihlalleri
bağlamında tekrar tekrar anıldı. Örneğin TBMM kayıtlarında onun bir milletvekili ve insan hakları aktivizmolduğu özellikle vurgulanıyor.
Ancak daha sonraki Meclis konuşmalarında kullanılan:
“JİTEM ve Hizbullah tarafından öldürüldü”
gibi ifadeler siyasi konuşmacı(TBMM CDN)r, yargısal hüküm değildir.
24. Meclis soru önergeleri neden önemli?
Sincar'ın öldürülme motivini araştırırken onun milletvekili faaliyetlerine bakmak önemli.
TBMM arşivlerinde onun adına:
- işkence iddiaları,
- koruculuk,
- köy boşaltmaları,
- güvenlik güçleriyle ilgili ih(Türkiye Büyük Millet Meclisi)t bulunuyor.
Bu nedenle:
“Sincar'ın siyasi faaliyetleri insan hakları ihlallerini parlamentoda gündeme taşımayı içeriyordu.”
BELGELENDİ.
Ama:
“Tam olarak bu faaliyetleri nedeniyle JİTEM onu öldürdü.”
DOĞRULANAMADI.
25. JİTEM bağlantısı
Mehmet Sincar dosyasındaki JİTEM iddiası, diğer gazeteci dosyalarından daha yoğun.
Çünkü iki ayrı kaynak zinciri var:
A(Rudaw)üç itirafçı.
B) Ecevit Kılıç / sonraki JİTEM anlatıları JİTEM görevlileri ve Sincar'ın tehdit edildiğine dair bilgiler.
Bu nedenle JİTEM bağlantısı:
basit bir internet söylentisi değil.
Devlet içi araştırma raporunda ve daha sonraki soruşturma anlatılarında yer alan ciddi bir iddia hattı.
Fakat JİTEM bağlantısı kesinleşmiş ceza hükmü değildir.
Projenin temel metodolojisi burada da aynı kalmalı.
26. Hizbullah bağlantısı
Hizbullah hattı ise JİTEM iddiasından farklı olarak doğrudan ceza yargılamasına dönüşmüş durumda.
Cihan Yıldız:
- tutuklandı,
- yargılandı,
- ağırlaştırılmış müebbet aldı,
- kararın ardından yeniden yargılamaya başlandı,
- 2019'da tahliye edildi,
- 2026 itibarı(Bianet)evam ediyor.
Bu nedenle dosyada:
Hizbullah bağlantılı fail teorisi → YARGILAMA KONUSU OLMUŞTUR
demek mümkündür.
Fakat:
“Hizbullah'ın Sincar cinayetindeki sorumluluğu kesinleşmiştir.”
demek bugünkü dava statüsü nedeniyle dikkat gerektiriyor.
27. Ejder Arpa
Ejder Arpa, Cihan Yıldız ile birlikte dosyada sanık olarak gösterildi.
Ancak:
firari kaldı / yakalanmadı
şeklindeki bilgiler mevcut kaynaklarda yer alıyor. (turn540588search2)
2026 itibarıyla Sincar dosyasının fiilî yargılama merkezinin Cihan Yıldız olduğu görülüyor. (turn368582search1)
28. İlk yargılama ile yeniden yargılama arasındaki fark
Bu dosyada özellikle ayrı tablo kullanmak gerekiyor:
AşamaDurum
İlk soruşturma Cihan Yıldız/Ejder Arpa hattı ortaya çıktı
İlk yargılama Cihan Yıldız hakkında ağırlaştırılmış müebbet
Arpa Firari/ulaşılamadı
AYM/AİHM içtihadı DGM'lerde askerî üye nedeniyle adil yargılama sorunu
2019 Yeniden yargılama başladı
2019 Yıldız tahliye edildi
2025 15. duruşma — mütalaa için savcılığa
2025 16. duruşma — yine mütalaa bekleniyor
2026 17. duruşma — yurt dışı yasağı kaldırıldı
15.12.2026 Bir sonraki du(TİHV - Türkiye İnsan Hakları Vakfı)dir.
29. 2026 itibarıyla güncel durum
Bu nokta özellikle dosyanın başına “Güncel Durum” kutusu olarak konulabilir.
2 Haziran 2026 — 17. duruşma Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi:
- Cihan Yıldız'ın beraat talebiyle karşı karşıya kaldı,
- sanığın tutuklanmasına ilişkin talepleri değerlendirdi,
- yurt dışı çıkış yasağı şeklindeki adli kontrol tedbirini kaldırdı,
- duruşmayı 15 Aralık 2026 tarihine erteledi. (turn368582search0)
Dolayısıyla bugün: DAVA DEVAM EDİYOR.
SANIK TUTUKLU DEĞİL.
YURT DIŞI YASAĞI YOK.
NİHAİ HÜKÜM YOK.
30. “Yedi yıldır mütalaa hazırlanmadı” meselesi
Haziran 2026 tarihli haberlerde, 2019'da başlayan yeniden yargılama sürecinde iddia makamının mütalaasının uzun süredir hazırlanmadığı yönünde avukatların eleştirileri aktarılıyor. 2025 ve 2026 duruşmalarında dosyanın te(Mezopotamya Panel)â çözülmediğini gösteriyor.
Bu:
avukatların ve dava izleme kaynaklarının eleştirisi
olarak yazılmalı.
“Savcılık kasıtlı olarak dosyayı sürüncemede bırakıyor” şeklinde kesin hüküm kurulmamalıdır.
31. Kutlu Savaş Raporu ile Cihan Yıldız hattı neden çelişiyor?
Dosyanın en önemli araştırma sorularından biri bu.
Kutlu Savaş hattı Mahmut Yıldırım + Kanat + Yeşilmen + Mehmetoğlu
Yargı hattı Cihan Yıldız + Ejder Arpa
Bu iki anlatı:
aynı olay için farklı fail grupları
öneriyor.
Buradan çıkabilecek en önemli soru:
Acaba bir tarafta tetikçiler, diğer tarafta planlama/organizasyon zinciri mi vardı?
Bu soru araştırma açısından anlamlıdır.
Ama:
mevcut kaynaklar bunu kesin olarak kanıtlamıyor.
Bu nedenle “X planladı, Y tetiği çekti” şeklinde kesin bir sentez yapılmamalıdır.
32. Cihan Yıldız'ın savunması
2019'daki yeniden yargılama duruşmasında Yıldız:
- Sincar cinayetiyle ilgili somut delil bulunmadığını,
- isminin doğrudan ifadelerde geçmediğini,
- “Hüseyin” kod adlı kişiye ilişkin değerlendirmeyle kendisinin eşleştirildiğini,
- önceki heyetin kendisine yeterli delil olmadan ceza verdiğini
savundu. (turn673899search12)
Bu:
sanığın savunmasıdır.
Mahkemenin maddi olay tespiti değildir.
33. Sincar ailesinin yaklaşımı
Cihan Sincar ve ailenin avukatları, davanın yalnızca tetikçi düzeyinde yürütülmesini yetersiz buluyor.
2026 duruşmasında avukatlar:
- planlayanların,
- talimat verenlerin,
- organize edenlerin
de araştırılması gerektiğini savundular. Susurluk Raporu'nun tam metni ve eklerinin dosyaya getirilmesini de talep ettiler. (turn368582search1)
Bu:
aile ve müdahil avukatların talebi
olarak verilmelidir.
34. AİHM boyutu
Sincar dosyasındaki yeniden yargılamanın önemli arka planı, Türkiye'deki Devlet Güvenlik Mahkemeleri'nde askerî üyenin varlığının AİHM tarafından adil yargılama yönünden sorunlu bulunmuş olmasıdır. Bu içtihat, Hizbullah davalarında hükümlü bazı kişilerin yeniden yargılama taleplerinin önünü açtı. Sincar dosyasında Cihan Yıldız da bu süreçten yararlandı. (turn368582search1)
Burada:
AİHM → yeniden yargılama hakkının hukuki arka planı
vardır.
Ancak:
AİHM → Sincar cinayetinin failini belirledi
anlamına gelmez.
35. TBMM'de Sincar'ın siyasi kimliği
Sincar'ın milletvekilliği statüsü dosyanın önemli bir boyutu.
TBMM kayıtları onun:
- Mardin milletvekili,
- insan hakları meselelerini Meclis'e taşıyan,
- bölgedeki iş(Türkiye Büyük Millet Meclisi)iren
bir parlamenter olduğunu gösteriyor.
Bu nedenle cinayetin siyasi bağlamı bakımından:
milletvekilliği + Batman'daki faili meçhul cinayetleri araştırması + daha önceki insan hakları faaliyetleri
birlikte ele alınmalıdır.
Fakat motivasyon:
kesin olarak belgelenmiş değil.
36. Kanıt Matrisi
| ID | Konu | Kaynak | Tür | Seviye | Değerlendirme |
|---|---|---|---|---|---|
| MS-0 | 1953 doğumlu | Biyografik kaynak | Biyografi | BELGELENDİ / | Ortak kayıt |
| 1 | AKTARILDI | ||||
| MS-0 | Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim | Biyografi | Biyografi | BELGELENDİ | Destekli |
| 2 | Fakültesi mezunu | ||||
| MS-0 | XIX. Dönem Mardin | TBMM / biyografi | Resmî + biyografi | BELGELENDİ | Güçlü |
| 3 | Milletvekili | ||||
| MS-0 | İnsan hakları konusunda soru | TBMM | Resmî | BELGELENDİ | Doğrudan Meclis |
| 4 | önergeleri | kaydı | |||
| MS-0 | Batman'a faili meçhul olayları | TBMM / İHD | Resmî + İHD | BELGELENDİ | Güçlü |
| 5 | araştırmak için gitmesi | ||||
| MS-0 | 04.09.1993 saldırısı | TBMM / basın | Resmî + basın | BELGELENDİ | Güçlü |
| 6 | |||||
| MS-0 | Batman / Elma Sokağı | Basın / TBMM | Dönem + resmî | BELGELENDİ | Ortak |
| 7 | |||||
| MS-0 | Yaklaşık 18.00 | TBMM | Resmî tutanak | BELGELENDİ | Dönem kaydı |
| 8 | |||||
| MS-0 | Metin Özdemir'in aynı saldırıda | TBMM | Resmî | BELGELENDİ | Doğrudan |
| 9 | öldürülmesi | ||||
| MS-1 | Üç kişinin daha yaralanması | TBMM | Resmî | BELGELENDİ | Doğrudan |
| 0 | |||||
| MS-1 | Sekiz kurşun | Ecevit Kılıç | Kitap | AKTARILDI | Asli otopsi |
| 1 | görülmedi | ||||
| MS-1 | İlk aşamada 14 kişinin gözaltına | Ecevit Kılıç / dönem | Kitap + resmî | BELGELENDİ / | Kaynak zinciri |
| 2 | alınması | kaynakları | açıklama | AKTARILDI | mevcut |
| MS-1 | OHAL Valisi'nin “katil | Ecevit Kılıç | Dönemsel aktarım | BELGELENDİ | Resmî açıklama |
| 3 | yakalandı” demesi | ||||
| MS-1 | İçişleri Bakanı'nın “katil | Ecevit Kılıç | Dönemsel aktarım | BELGELENDİ | Resmî açıklama |
| 4 | yakalanmadı” demesi | ||||
| MS-1 | TİT'in cinayeti üstlenmesi | Rûdaw / Bianet | Basın | AKTARILDI | Sahiplenmenin asli |
| 5 | metni görülmedi | ||||
| MS-1 | Kutlu Savaş Raporu'nda Yeşil / | Kutlu Savaş / | Devlet raporu + | BELGELENDİ | Rapor içeriği |
| 6 | Kanat / Yeşilmen / Mehmetoğlu | Rûdaw / Bianet | basın | aktarımı | |
| MS-1 | Muhsin Gül'ün 1994 beyanı | Kutlu Savaş | Devlet raporu | BELGELENDİ | Beyanın rapora |
| 7 | girişi | ||||
| MS-1 | Bu dört ismin cinayeti planlayıp | Muhsin Gül beyanı | Tanık / beyan | İDDİA EDİLDİ | Mahkeme hükmü |
| 8 | gerçekleştirdiği | değil | |||
| MS-1 | Susurluk'ta ilgili isimlerin | Sonraki dava kayıtları | Basın / dava takibi | AKTARILDI | Asli tüm dosyalar |
| 9 | sorgulanmaması | görülmedi | |||
| MS-2 | Cihan Yıldız ve Ejder Arpa'nın | Rûdaw / Bianet | Basın + yargı | BELGELENDİ | Yargı sürecine girdi |
| 0 | sanık olması | ||||
| MS-2 | Cihan Yıldız'a ağırlaştırılmış | Dava kaynakları | Yargı aktarımı | BELGELENDİ / | Asli karar görülmeli |
| 1 | müebbet | AKTARILDI | |||
| MS-2 | Yıldız'ın 2019'da tahliye | Dava izleme | Yargı | BELGELENDİ | Güçlü |
| 2 | edilmesi | ||||
| MS-2 | AYM'nin yeniden yargılama | Güncel dava | Yargısal süreç | BELGELENDİ | Doğrudan |
| 3 | sürecine etkisi | kaynakları | |||
| MS-2 | Sincar cinayetinde kullanılan | Güncel dava kaydı | Kriminal / yargısal | AKTARILDI / | Asli balistik rapor |
| 4 | silahın Beykoz operasyonunda bulunması | aktarım | BELGELENDİ | görülmeli | |
| MS-2 | 2019'dan beri yeniden | Dava izleme | Yargı | BELGELENDİ | Devam ediyor |
| 5 | yargılama | ||||
| MS-2 | 17. duruşma 02.06.2026 | TİHV | İnsan hakları / dava | BELGELENDİ | Güncel |
| 6 | takibi | ||||
| MS-2 | Yurt dışı yasağının kaldırılması | TİHV | Dava takibi | BELGELENDİ | 02.06.2026 |
| 7 | |||||
| MS-2 | 15.12.2026 sonraki duruşma | TİHV | Dava takibi | BELGELENDİ | Güncel |
| 8 | |||||
| MS-2 | JİTEM'in kesin fail olması | — | — | DOĞRULANAM | Kesin hüküm yok |
| 9 | ADI | ||||
| MS-3 | Hizbullah'ın kesin fail olarak | — | — | DOĞRULANAM | Yargısal süreç |
| 0 | nihai biçimde sabit olması | ADI / DAVA SÜRÜYOR | tamamlanmadı | ||
| MS-3 | Cihan Yıldız'ın bugün | — | — | YANLIŞ / | Yeniden yargılama |
| 1 | kesinleşmiş hükümlü olması | DESTEKLENMİ YOR | sürüyor | ||
| MS-3 | Mahmut Yıldırım'ın kesinleşmiş | — | — | DOĞRULANAM | Ulaşılamadı / yargı |
| 2 | fail olması | ADI | yok | ||
| MS-3 | TİT'in kesin fail olması | — | — | DOĞRULANAM | Sahiplenme tek |
| 3 | ADI | başına yeterli değil |
37. Hukuki durum
| Soru | Sonuç |
|---|---|
| Mehmet Sincar öldürüldü mü? | BELGELENDİ |
| Tarih | 4 Eylül 1993 |
| Yer | Batman - Elma Sokağı |
| Metin Özdemir aynı saldırıda öldü mü? | EVET |
| Sincar milletvekili miydi? | EVET |
| Batman'a neden gitmişti? | Faili meçhul olayları araştırmak için |
| Önceden tehdit iddiası var mı? | EVET |
| İlk soruşturmada gözaltılar oldu mu? | EVET |
| İlk resmî açıklamalarda çelişki var mı? | EVET |
| TİT sahiplenmesi var mı? | AKTARILDI |
| Hizbullah bağlantılı sanıklar var mı? | EVET |
| Cihan Yıldız ilk yargılamada ağırlaştırılmış müebbet aldı mı? | EVET |
| Bu hüküm bugün nihai mi? | HAYIR |
| Yeniden yargılama başladı mı? | EVET |
| Yıldız 2019'da tahliye edildi mi? | EVET |
| 2026'da dava devam ediyor mu? | EVET |
| Yurt dışı yasağı kaldırıldı mı? | EVET - 2 Haziran 2026 |
| Sonraki duruşma | 15 Aralık 2026 |
| Kutlu Savaş Raporu'nda JİTEM / Yeşil hattı var mı? | EVET |
| Yeşil ve diğer üç kişinin kesin fail olduğu mahkemece sabit mi? | HAYIR |
| JİTEM'in cinayeti kesin işlediği mahkemece sabit mi? | HAYIR |
38. Güncel dava durumu — 29 Ağustos 2026
Bu bölüm özellikle kitabın dijital versiyonunda otomatik güncellenmesi gereken alanlardan biri.
Son doğrulanmış duruşma 2 Haziran 2026 — 17. duruşma
Kararlar Cihan Yıldız'ın yurt dışına çıkış yasağı kaldırıldı.
Dava sonucu NİHAİ HÜKÜM YOK.
(TİHV - Türkiye İnsan Hakları Vakfı)5 Aralık 2026
TİHV bu durumu açık biçimde kaydetmektedir.
39. Sincar dosyasında iki farklı fail teorisi
Bu dosyanın araştırma açısından ana tablosu bence şu şekilde kurulmalı:
Bu tabloyu kitabın içine koymak dosyayı çok daha anlaşılır hale getirir.
Fail hattı Temel kaynak Statü
Cihan Yıldız Hizbullah soruşturması / yargılaması YARGILANDI
Ejder Arpa Hizbullah dosyası SANIK / FİRARİ
Mahmut Yıldırım / Yeşil Kutlu Savaş / Susurluk İDDİA EDİLDİ
Alaattin Kanat Kutlu Savaş + Muhsin Gül beyanı İDDİA EDİLDİ
İsmail Yeşilmen Kutlu Savaş + Muhsin Gül beyanı İDDİA EDİLDİ
Mesut Mehmetoğlu Kutlu Savaş + Muhsin Gül beyanı İDDİA EDİLDİ
TİT Dönem / sonraki kaynaklar SAHİPLENME İDDİASI
40. Sonuç
SONUÇ
Mehmet Sincar dosyasında olayın kendisi konusunda ciddi bir belirsizlik yoktur:
DEP Mardin Milletvekili Mehmet Sincar, 4 Eylül 1993 tarihinde Batman'da, faili meçhul cinayetleri araştırmak amacıyla bulunduğu sırada silahlı saldırıya uğrayarak öldü(Türkiye Büyük Millet Meclisi)si Metin Özdemir de hayatını kaybetti.
Sincar'ın insan hakları ihlalleri, işkence, koruculuk ve faili meçhul cinayetler (Türkiye Büyük Millet Meclisi)ı ise TBMM kayıtlarıyla desteklenebiliyor.
Cinayetin hemen ardından soruşturmada olağanüstü bir bilgi karmaşası yaşandı: OHAL Bölge Valisi Ünal Erkan “katil yakalandı” açıklaması yaparken ertesi gün İçişleri Bakanı Mehmet Gazioğlu “katil yakalanmadı” dedi.
Daha sonra dosya iki ayrı güçlü fail hattına ayrıldı.
Birincisi Hizbullah bağlantılı Cihan Yıldız ve Ejder Arpa hattıdır. Cihan Yıldız hakkında ilk yargılamada ağırlaştırılmış müebbet sonucu doğuran hüküm verilmiş, ancak DGM'lerde askerî üyenin bulunmasına ilişkin adil yargılanma sorunları doğ(Rudaw)lmiş ve Yıldız 2019'da tahliye edilmiştir.
İkinci hat Kutlu Savaş/Susurluk Raporudur. Bu raporda Mahmut Yıldırım/Yeşil ile Alaattin Kanat, İsmail Yeşilmen ve Mesut Mehmetoğlu isimleri Sincar cinayetiyle ilişkilendirilmiştir. Bu bilgi bir devlet inceleme raporunda bulunması nedeniyle sıradan bir basın söylentisinden daha güçlü bir kaynak niteliğindedir. (Rudaw)sinleşmiş bir ceza mahkûmiyeti değildir.
Üstelik bu iki fail hattı arasında hâlâ çözülmemiş temel bir soru bulunmaktadır:
Cihan Yıldız/Jizbullah hattı ile Kutlu Savaş Raporu'nda adı geçen JİTEM/Yeşil hattı aynı olayın farklı seviyeleri miydi, yoksa birbirinden farklı fail anlatıları mıydı?
Mevcut kaynaklarla buna kesin cevap verilemiyor.
29 Ağustos 2026 itibarıyla en güncel hukuki durum Dava hâlâ Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi'nde devam ediyor.
Cihan Yıldız tutuksuz.
2 Haziran 2026'da yurt dışına çıkış yasağı kaldırıldı.
Sonraki duruşma 15 Aralık 2026.
Dolayısıyla bugün için:
“Mehmet Sincar cinayetinin faili kesin olarak Cihan Yıldız'dır.”
demek de,
“Mehmet Sincar'ı kesi(TİHV - Türkiye İnsan Hakları Vakfı) de mevcut hukukî durumla uyumlu değildir.
Nihai arşiv sınıflandırması
MEHMET SİNCAR — ÖLÜM OLAYI: BELGELENDİ / SİYASİ KİMLİĞİ VE İNSAN HAKLARI FAALİYETLERİ: BELGELENDİ / İLK SORUŞTURMA: BELGELENDİ / HİZBULLAH-CİHAN YILDIZ HATTI: YARGILANDI, İLK HÜKÜM VERİLDİ, YENİDEN YARGILAMA DEVAM EDİYOR / JİTEM- YEŞİL HATTI: KUTLU SAVAŞ RAPORU VE BEYANLARDA İDDİA EDİLDİ / TİT: SAHİPLENME İDDİASI AKTARILDI / JİTEM'İN KESİN FAİLLİĞİ: DOĞRULANAMADI / KESİNLEŞMİŞ NİHAİ FAIL TESPİTİ: BU ARAŞTIRMA TARİHİ İTİBARIYLA YOK.
41. Açık kalan araştırma soruları
1. Kutlu Savaş Raporu'nun Sincar bölümünün asli nüshası ve ekleri Özellikle Muhsin Gül'ün 1994 ifadesinin tamamı bulunmalı.
2. Sincar cinayetinde kullanılan silahın asli balistik raporu Silahın Beykoz operasyonunda bulunması önemli; fakat balistik raporun kendisi çok daha değerli olur.
3. Cihan Yıldız hakkındaki ilk ağırlaştırılmış müebbet kararının gerekçesi Mahkemenin hangi delilleri esas aldığı görülmeli.
4. Yargıtay'ın bozma/AYM yeniden yargılama sürecindeki kararların tamamı Yeniden yargılama nedeninin sınırları netleştirilmeli.
5. Ejder Arpa'nın dosyadaki güncel hukuki durumu Yakalama/aranma statüsünün güncel kaydı ayrıca doğrulanmalı.
6. Kutlu Savaş Raporu'nda adı geçen dört kişinin neden Sincar dosyasına sanık olarak alınmadığı Bu soru dosyanın merkezindeki adli eksikliklerden biri.
7. 1993'te “katil yakalandı” denilen kişi kimdi? Ünal Erkan'ın açıklamasındaki 14 gözaltının tam dökümü bulunmalı.
8. İlk soruşturma dosyasının numarası Açık kaynaklarda farklı yargı aşamalarına ilişkin çok sayıda kayıt var; asli soruşturma dosyasının tam numarasının ayrıca belirlenmesi gerekiyor.
9. Metin Özdemir dosyasının Sincar dosyasıyla ne ölçüde birleştiği Aynı saldırı olduğu için ortak deliller yeniden taranmalı.
10. Sincar'ın iki ayrı silahla vurulduğu iddiası Bu yalnızca aile anlatımı olarak kalmamalı; otopsi ve balistik raporla kontrol edilmeli.
42. Arşive eklenmesi gereken düzeltmeler
1. Tarih: 4 Eylül 1993 kesin kronoloji tarihi olarak korunmalı.
2. Yer: Batman / Elma Sokağı.
3. Olay: Metin Özdemir'in aynı saldırıda öldürüldüğü açıkça belirtilmeli.
4. “Katil yakalandı” Kronolojiye doğrudan gerçek olarak değil, 4-5 Eylül 1993 tarihli resmî ifadesi: açıklama çelişkisi olarak işlenmeli.
5. Cihan Yıldız: “Kesinleşmiş müebbet hükümlü” şeklinde değil; yeniden yargılaması devam eden sanık olarak yazılmalı.
6. JİTEM / Yeşil: Kutlu Savaş Raporu'nda Sincar cinayetiyle ilişkilendirilen kişiler şeklinde yazılmalı; “mahkeme tarafından doğrulandı” denmemeli.
7. 2026 güncellemesi: 2 Haziran 2026'da yurt dışı yasağı kaldırıldı; sonraki duruşma 15 Aralık 2026.
43. Başlıca kaynaklar
Devlet İçi Rapor
- Kutlu Savaş / Susurluk Raporu: Sincar cinayetiyle Mahmut Yıldırım/Yeşil, Alaattin Kanat, İsmail Yeşilmen ve Mesut Mehmetoğlu hattının ilişkilendirildiği bölüm.
Proje İçi Kaynaklar
- Ecevit Kılıç - JİTEM: Sincar'ın milletvekili faaliyetleri, tehdit iddiaları, saldırı kronolojisi ve Susurluk/JİTEM bağlantı anlatısı.
- JİTEM proje arşivi: Kutlu Savaş/Susurluk, TBMM ve diğer birincil kaynakların araştırma çerçevesi.
Dava Ve Güncel Kaynaklar
- Dava İzleme - Mehmet Sincar Davası: Cihan Yıldız'ın ilk ve yeniden yargılama süreci.
- TİHV - 2 Haziran 2026 Günlük İnsan Hakları Raporu: 17. duruşma, yurt dışı yasağının kaldırılması ve 15 Aralık 2026 duruşması.
- Rûdaw - Mehmet Sincar davası dosyası: Kutlu Savaş Raporu, Cihan Yıldız/Ejder Arpa ve dava kronolojisi.
- Bianet - Mehmet Sincar cinayeti: Susurluk ve Hizbullah fail hatlarının karşılaştırılması. Bu dosyada “belgelendi”, “iddia edildi”, “aktarıldı” ve “doğrulanamadı” ayrımı korunmuştur. İlk mahkûmiyet ile yeniden yargılama süreci, JİTEM/Yeşil anlatısı ve TİT sahiplenme iddiasından ayrı tutulmuştur. DOSYANIN NİHAİ ETİKETİ — 13/30 · MEHMET SİNCAR Ana kategori Siyasi cinayetler / milletvekilleri Yıl 1993 Olay 4 Eylül 1993, Batman Sonuç BELGELENDİ İlk soruşturma BELGELENDİ Hizbullah / Cihan Yıldız YARGILANDI - YENİDEN YARGILAMA DEVAM EDİYOR hattı JİTEM / Yeşil hattı İDDİA EDİLDİ - KUTLU SAVAŞ RAPORU İÇİNDE YER