Turgut Özal Dosyası

1. Dosya Kimliği

Adı: Turgut Özal Tam adı: Halil Turgut Özal Doğum: 13 Ekim 1927 - Malatya Meslek: Mühendis, bürokrat, siyasetçi Başlıca görevleri: Başbakan Yardımcılığı, Başbakanlık, Cumhurbaşkanlığı Parti: Anavatan Partisi (ANAP) 8. Cumhurbaşkanı: 9 Kasım 1989 - 17 Nisan 1993 Ölüm tarihi: 17 Nisan 1993 Yer: Ankara, Çankaya Köşkü İlk ölüm nedeni: Kalp krizi/kalp yetmezliği çerçevesinde açıklandı Sonraki tartışma: Zehirlenme/suikast ihtimali Mezar açılması: 2 Ekim 2012 Adli Tıp raporu: 12 Aralık 2012'de savcılığa ulaştı 2013: Levent Ersöz hakkında “Cumhurbaşkanına suikast” iddianamesi 2014: Levent Ersöz beraat etti 2016: Yargıtay 16. Ceza Dairesi beraati onadı Kesin ölüm nedeni: Belirlenemedi Kesin suikast faili: Tespit edilmedi

2012 otopsi incelemesinde kadmiyum ve DDT bulunduğu bildirildi; ancak bunların Özal'ın ölümüne neden olup olmadığı tespit edilemedi. (Anadolu Ajansı)

2. Turgut Özal Kimdi?

Turgut Özal, Türkiye Cumhuriyeti'nin:

8. Cumhurbaşkanıdır.

1980'li yıllarda Türkiye'nin ekonomik ve siyasi dönüşümünde başlıca aktörlerden biri oldu.

Önce 24 Ocak 1980 kararları, sonrasında 1983-1989 Başbakanlığı, ardından:

9 Kasım 1989'da Cumhurbaşkanlığı

ile Türkiye'nin yakın siyasi tarihindeki en etkili isimlerden biri haline geldi.

Özal'ın ölümünü JİTEM araştırması açısından önemli yapan nokta ise yalnızca Cumhurbaşkanı olması değil.

1990'ların başında:

• Kürt meselesinin çözümü,

• Irak'ın kuzeyindeki gelişmeler,

• PKK ile mücadele,

• Çekiç Güç,

• bölgedeki güvenlik politikaları

gibi konularda farklı politika arayışları bulunmasıdır.

Ancak bu siyasi pozisyonlardan:

““Bu nedenle öldürüldü.””

sonucu çıkarılamaz.

3. Özal'ın Kürt Meselesine Yaklaşımı

1990'ların başında Turgut Özal'ın Kürt meselesine klasik güvenlik yaklaşımından farklı bazı açılımları desteklediği, sonraki kaynaklarda ve siyasi hatıratlarda sıkça aktarılmıştır.

Bu nedenle:

Özal → Kahveci → Bitlis

hattı sonradan birlikte değerlendirildi.

Proje arşivinde de 1993'teki ölümlerin bir bölümünün bu çerçevede daha sonra birlikte araştırıldığı görülüyor. Ancak proje yaklaşımı açık:

“Aynı dönemde meydana gelen ölümler, tek başına ortak suikast kanıtı değildir.”

Bu yöntem Özal dosyasında da korunmalı.

4. Özal'ın Ölümü - 17 Nisan 1993

Turgut Özal, 17 Nisan 1993 sabahı Çankaya Köşkü'nde hayatını kaybetti.

Ölümü ilk anda:

ani rahatsızlık / kalp krizi

çerçevesinde değerlendirildi.

AA'nın biyografik kaydında, sonradan ortaya çıkan “cinayet” iddiaları nedeniyle 2012'de mezarın açıldığı ve adli inceleme yapıldığı belirtiliyor. Savcılık daha sonra mevcut bulgularla kesin ölüm nedeninin tespit edilemediğini bildirdi. (Anadolu Ajansı)

Bu nedenle iki aşama kesinlikle birbirinden ayrılmalı:

1993 Ölüm → doğal ölüm/kalp krizi çerçevesinde değerlendirildi.

2012 sonrası Ölüm nedeni yeniden incelendi.

5. “özal Zehirlendi” İddiası

İddianın kamuoyunda güçlenmesinin başlıca nedenlerinden biri:

Özal'ın ölümünden önce katıldığı bir sergide içtiği limonataya zehir konulduğu yönündeki iddialardı.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı bu iddialar üzerine soruşturma başlattı. 17 Eylül 2012'de mezarın açılması için karar verildi. (Anadolu Ajansı)

Burada çok önemli Limonataya zehir konulduğu:

BELGELENMİŞ OLAY DEĞİL

soruşturma nedeni olan iddiadır.

6. 2 Ekim 2012 - Mezarın Açılması

2 Ekim 2012

Özal'ın Topkapı'daki Anıt Mezar'ı açıldı.

Naaş:

Yenibosna'daki Adli Tıp Kurumu'na

götürüldü.

İncelemelerden sonra:

5 Ekim 2012

yeniden defnedildi. (Anadolu Ajansı)

Bu tarih, Özal dosyasının 19 yıl sonra yeniden adli inceleme aşamasına geçtiği dönüm noktasıdır.

7. Adli Tıp Raporu - Kadmiyum Ve Ddt

Adli Tıp Kurumu'nun raporu:

12 Aralık 2012

tarihinde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na ulaştı.

AA'nın rapor özetine göre naaşta:

kadmiyum

ve

DDT

bulgularına rastlandı.

Ancak:

“Bu maddelerin Özal'ın ölümüne neden olup olmadığı tespit edilemedi.”

(Anadolu Ajansı)

Bu nokta kitabın en önemli hukukî/tıbbi ayrımlarından biri.

Dolayısıyla

Kadmiyum bulundu → BELGELENDİ

DDT bulundu → BELGELENDİ

Bu maddeler zehirlenerek ölümün sebebiydi → DOĞRULANAMADI

8. Adli Tıp'ın “zehir” Konusundaki Açıklaması

Adli Tıp Kurumu Başkanı Haluk İnce, 2 Kasım 2012'de basına:

• rapor çalışmalarının henüz tamamlanmadığını,

• “zehirleyici madde bulunduğu” yönündeki haberlerin kurum tarafından henüz açıklanmış bir sonuç olmadığını,

• basında adı geçen maddenin kurum tarafından tespit edilmediğini

söyledi. (Anadolu Ajansı)

Bu nedenle 2012'nin ilk günlerindeki:

““Özal'ın kanında zehir bulundu.””

başlıklarının hepsi aynı zamanda kurumun kesin görüşü olarak ele alınmamalı.

9. Adli Tıp Raporu Neden Tartışma Yarattı?

12 Aralık 2012'de rapor savcılığa ulaştığında, raporda bazı kimyasalların bulunması kamuoyunda:

“Özal zehirlendi.”

şeklinde yorumlandı.

Ancak raporun teknik sonucu bununla aynı değildi.

AA'nın aktardığı biçimde:

kadmiyum ve DDT vardı; ölümün bunlardan kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirlenememişti. (Anadolu Ajansı)

Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ ise:

““Bence rapor şüpheleri ortadan kaldırmamıştır.””

diyerek daha fazla soru sorulması gerektiğini savundu. (Anadolu Ajansı)

Bu:

siyasi değerlendirmedir.

Adli Tıp'ın nihai teknik sonucu değildir.

10. Saç Örneği

2013 yılında Ahmet Özal, babasına ait olduğunu belirttiği saç örneğini savcılığa teslim etti.

Teslim tarihi:

5 Şubat 2013. (Anadolu Ajansı)

Amaç:

zehirlenme ihtimalinin daha ileri teknik yöntemlerle araştırılmasıydı.

Adli Tıp Kurumu Başkanı Haluk İnce 25 Mart 2013'te saç örnekleri üzerindeki çalışmaların sürdüğünü söyledi. (Anadolu Ajansı)

Önemli Saç örneğinin savcılığa teslim edilmesi:

zehirlenmenin kanıtı değildir.

11. 2013 İddianamesi

Dosyada en kritik hukuki dönüm noktası:

4 Nisan 2013

tarihli iddianamedir.

Savcı Kemal Çetin, emekli Tuğgeneral:

Levent Ersöz

hakkında iddianame düzenledi.

Suç:

765 sayılı TCK m.156 - Cumhurbaşkanına suikast

olarak belirlendi. (Anadolu Ajansı)

Ankara 13. Ağır Ceza Mahkemesi iddianameyi:

16 Nisan 2013

tarihinde kabul etti. (Anadolu Ajansı)

12. Levent Ersöz'e Yöneltilen Suçlama

İddianame, Ersöz'ün:

gizli tanık “Selçuk” tarafından “Savaş Korkmaz” olarak belirtilen kişi ile birlikte

Özal'ın ölümünü önceden planladığını ve onu:

zehirletmek suretiyle öldürttüğünü

ileri sürüyordu. (Anadolu Ajansı)

Bu çok ağır bir isnattır.

Ama burada hukukî ayrım:

İddianame Savcılığın suçlama ve kanaati.

Mahkeme

Ayrı değerlendirme yapacak merci.

Dolayısıyla:

““Levent Ersöz Özal'ı zehirletti.””

yazamayız.

Doğru:

““2013 tarihli iddianamede, Levent Ersöz'ün Özal'ın önceden planlanarak zehirlenmesi suretiyle öldürülmesini organize ettiği ileri sürüldü.””

13. Gizli Tanık “selçuk”

2013 iddianamesinin dayandığı önemli unsurlardan biri:

gizli tanık “Selçuk”

beyanıydı.

Selçuk'un Ersöz'ü suçlayan beyanları iddianameye girdi. (Anadolu Ajansı)

Davanın ilerleyen duruşmalarında gizli tanık ifadeleri mahkemece okundu. (Anadolu Ajansı)

Ancak:

gizli tanık beyanı = yargısal gerçeklik

değildir.

Mahkeme bunu diğer delillerle birlikte değerlendirir.

14. İlker Çınar / Tushad

İddianamede bir başka önemli kaynak:

İlker Çınar

beyanlarıdır.

Çınar:

TUSHAD - Türkiye Ulusal Stratejiler ve Hareket Dairesi

isimli bir yapıdan söz ettiğini ileri sürüyordu.

Ahmet Özal da 5 Nisan 2013'te Çınar'ın beyanlarının sonunda dikkate alındığını savundu. Çınar'ın anlatımında Hurşit Tolon ve Levent Ersöz'ün TUSHAD'ın başında bulunduğu ileri sürülüyordu. (Anadolu Ajansı)

Ancak Bu yapı konusunda mahkeme sürecinde ciddi tartışma vardı.

2014'te savcılık, Genelkurmay'ın:

“böyle bir birimin bulunmadığı”

yönündeki yazısına dayanarak TUSHAD araştırmasının genişletilmesine gerek olmadığı yönünde görüş bildirdi. (Anadolu Ajansı)

Dolayısıyla:

TUSHAD'ın Ersöz'ün bağlı olduğu ve Özal'ı öldüren kesin devlet yapılanması olduğu → DOĞRULANAMADI.

15. “TUSHAD” konusunda kaynak ayrımı

Bu dosyada özellikle:

İlker Çınar tanık/gizli tanık kökenli anlatım

Mahkeme dosyası iddianameye giren anlatım

Genelkurmay “böyle bir birim bulunmadı”

şeklinde üç ayrı veri vardır. (Anadolu Ajansı)

Bu nedenle kitapta:

““TUSHAD adında yapı kesin olarak vardı.””

veya:

““TUSHAD kesinlikle yoktu.””

şeklinde mutlak ifade kullanmak yerine:

““2013 soruşturmasında TUSHAD iddiası önemli bir delil hattı olarak kullanılmış, ancak Genelkurmay ve Jandarma tarafından böyle bir birimin bulunmadığı bildirilmiş ve mahkeme sürecinde yapı konusunda ciddi tartışma yaşanmıştır.””

şeklinde aktarılması daha doğru.

16. Jitem Bağlantısı

Özal dosyasında JİTEM bağlantısı doğrudan:

“JİTEM Özal'ı öldürdü.”

şeklinde bir yargı kararıyla kurulmuş değil.

JİTEM bağlantısı:

• Özal ailesinin açıklamalarında,

• 2013 Ersöz iddianamesinde,

• TUSHAD iddialarında,

• sonraki siyasi tartışmalarda

gündeme geldi.

AA'nın 2013 tarihli duruşma haberinde, Özal ailesinin avukatının açıkça JİTEM'in varlığı ve derin yapı tartışmasını mahkeme önünde gündeme getirdiği görülüyor. (Anadolu Ajansı)

Ancak:

JİTEM → Özal cinayeti

bağlantısı:

KESİNLEŞMİŞ DEĞİL.

17. Ersöz'ün Savunması

Levent Ersöz suçlamaları kabul etmedi.

2014'te avukatı, mahkemeden ek araştırmaların reddedilmesini isterken TUSHAD'ın varlığına ilişkin:

Genelkurmay ve Jandarma yazılarının böyle bir birimin bulunmadığını gösterdiğini

savundu. (Anadolu Ajansı)

Bu savunma:

sanık savunmasıdır.

Mahkemenin maddi olay tespiti değildir.

18. 26 Kasım 2014 - Beraat

Dosyanın en önemli hukuki sonucu:

26 Kasım 2014

Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesi:

Levent Ersöz'ün beraatine

karar verdi. (Anadolu Ajansı)

Dolayısıyla:

İddianame → mahkeme → beraat

şeklinde bir hukuk zinciri vardır.

Bu nedenle:

““Savcılık Ersöz'ü suçladı.””

doğru.

““Mahkeme Ersöz'ü suçlu buldu.””

yanlış.

19. Yargıtay - 22 Mart 2016

Dosya Yargıtay 16. Ceza Dairesi'ne gitti.

22 Mart 2016

Yargıtay:

Ersöz'ün beraatini onadı.

Fakat kararın önemli bir ayrıntısı var.

Yargıtay, yerel mahkemenin:

““Özal'ın zehirlenmek suretiyle öldüğünün ispatlanamadığı””

şeklindeki gerekçe bölümünü karardan çıkardı. (Anadolu Ajansı)

20. Bu Yargıtay Kararı Neden Çok Önemli?

Çünkü bazı yerlerde bu karar:

““Yargıtay Özal'ın zehirlenmediğine karar verdi.””

şeklinde aktarılıyor.

Bu doğru değil.

Yargıtay'ın söylediği şey:

Yerel mahkemenin beraati yerinde.

Ancak:

“zehirlenme kesinlikle olmadı” sonucunu beraat gerekçesine koymak hukuka uygun değildi.

Çünkü İstanbul Adli Tıp 1. İhtisas Kurulu:

Özal'ın doğal yollardan öldüğüne dair kesin tıbbi tespit yapmamıştı. (Anadolu Ajansı)

Dolayısıyla Yargıtay:

“Zehirlenme kesin vardır.”

demedi.

Ama:

“Zehirlenme kesinlikle yoktur.”

da demedi.

Bu, dosyanın en kritik hukukî nüanslarından biridir.

21. “kesin Ölüm Nedeni Belirlenemedi”

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2012/2013 sürecindeki açıklamasında:

“Mevcut bilgi ve bulgularla Özal'ın kesin ölüm sebebinin tespit edilemediği”

belirtilmişti. (Anadolu Ajansı)

Dolayısıyla bugünkü dosya sınıflandırmasında:

Ölüm olayı → BELGELENDİ

ama:

Ölüm nedeni → KESİNLEŞMEDİ

şeklinde tutulmalı.

Bu, “zehirlenerek öldü” iddiasından daha farklıdır.

22. “zehir Bulundu” İle “zehirlenme Var” Arasındaki

FARK

Bu dosyada mutlaka ayrı bir kutu kullanılmalı:

İfadeDurum

Naaşta kadmiyum bulundu BELGELENDİ

Naaşta DDT bulundu BELGELENDİ

Bu maddelerin kaynağı kesin belirlendi HAYIR

Bu maddeler ölüm sebebiydi BELİRLENEMEDİ

Özal zehirlendi İDDİA EDİLDİ

Zehirlenme kesinlikle olmadı YARGITAY TARAFINDAN DA KESİNLEŞTİRİLMEDİ

Levent Ersöz zehirletti DOĞRULANAMADI

(Anadolu Ajansı)

23. 1988 Suikast Girişimi

Özal'ın ölüm soruşturmasında 1988'deki suikast girişimi de yeniden gündeme geldi.

2013 iddianamesinde:

1988'de Özal'a düzenlenen suikast girişimi

ayrıca hatırlatılıyordu. (Anadolu Ajansı)

Ahmet Özal da sonraki duruşmalarda 1988 suikastını 1993'teki ölümle bağlantılı bir bütünlük içinde değerlendirdiğini söyledi. (Anadolu Ajansı)

Ancak:

1988 suikastı → 1993 ölümünün doğrudan faili

bağlantısı kanıtlanmış değil.

Bu nedenle:

tarihsel bağlam

olarak kullanılmalı.

24. 1993'ün Diğer Ölümleriyle İlişki

Proje arşivinde 1993 yılı:

Uğur Mumcu

↓

Adnan Kahveci

↓

Eşref Bitlis

↓

Turgut Özal

↓

Bahtiyar Aydın

↓

Cem Ersever

gibi birçok tartışmalı ölümün yaşandığı dönem olarak ele alınıyor.

Ancak bu dosyaların aynı fail tarafından işlendiği:

KESİN OLARAK GÖSTERİLEBİLMİŞ DEĞİL.

Bu, kitap açısından çok önemli bir metodolojik sınır.

25. Kahveci - Bitlis - Özal

Özal'ın ölümünü özellikle:

Adnan Kahveci

ve

Eşref Bitlis

dosyalarından ayrı düşünmemek gerekir.

Tarih sırası:

5 Şubat 1993 - Adnan Kahveci

↓

17 Şubat 1993 - Eşref Bitlis

↓

17 Nisan 1993 - Turgut Özal

Proje araştırmasında bu üç isim:

Kürt sorununa ilişkin çözüm arayışları

ile bağlantılı olarak daha sonraki araştırmalarda birlikte ele alınmış.

Ancak bu:

“aynı suikast zincirinin üç kurbanı”

şeklinde kesinleştirilemez.

26. İllegal Yapılar Iddiası

2013'te Ahmet Özal'ın kamuya yaptığı açıklamalarda:

illegal güçlerin Özal'ı zehirlediği

yönünde değerlendirmeler yer aldı. (Anadolu Ajansı)

Özal ailesi avukatları da duruşmalarda:

JİTEM / derin yapı / TUSHAD

gibi kavramları gündeme taşıdı. (Anadolu Ajansı)

Ancak bunlar:

aile ve müdahil avukatların iddiaları

olarak sınıflandırılmalı.

27. Levent Ersöz neden önemli?

Ersöz'ün dosyaya girmesinin sebebi yalnızca asker olması değildi.

2013 iddianamesinde onun:

• istihbarat faaliyetleri,

• TUSHAD iddiası,

• İlker Çınar'ın anlatımları,

• gizli tanık Selçuk'un ifadeleri

ile ilişkilendirildiği görülüyor. (Anadolu Ajansı)

Ancak 2014'te:

BERAAT

etti. (Anadolu Ajansı)

2016'da:

BERAAT ONANDI. (Anadolu Ajansı)

Bu nedenle Ersöz'ün dosyadaki konumu bugün:

sanık olarak yargılandı, beraat etti

şeklindedir.

28. Özal'ın ölümünde JİTEM bağlantısı

Bu dosyanın JİTEM açısından nihai değerlendirmesi:

Doğrudan kanıt YOK

JİTEM/TUSHAD iddiaları VAR

Gizli tanık VAR

İddianame VAR

Sanık Levent Ersöz

Mahkeme BERAAT

Yargıtay BERAATİ ONAMA

Sonuç JİTEM failliği kesinleşmedi.

29. Kanıt Matrisi

30. Hukuki durum

31. Yargıtay Kararının Kritik Nüansı

Bu dosyayı hazırlarken özellikle şu cümle korunmalı:

“Yargıtay, Levent Ersöz'ün beraatini onadı; ancak yerel mahkemenin “Özal'ın zehirlenmek suretiyle öldüğünün ispatlanamadığı” şeklindeki gerekçesini karardan çıkardı.”

(Anadolu Ajansı)

Dolayısıyla:

“Yargıtay Özal'ın zehirlenmediğini kesinleştirdi.”

Yanlış.

“Yargıtay Ersöz'ün beraatini onadı; ancak zehirlenme konusunda yerel mahkemenin kesinlik taşıyan gerekçesini uygun bulmadı.”

Doğru.

Bu, kitabın hukuk standardına çok daha uygun.

32. Adli Tıp Bulgularının Kritik Sınırı

Aynı şekilde:

Kadmiyum

ve

DDT

bulunmuş olması, otomatik olarak:

zehirlenme

anlamına gelmez.

Adli Tıp raporu bu maddelerin ölüm nedeni olup olmadığını belirleyememiştir. (Anadolu Ajansı)

Dolayısıyla kitapta:

““Özal'ın naaşında zehir bulundu.””

yerine:

““Adli Tıp incelemesinde naaşta kadmiyum ve DDT bulgularına rastlandı; ancak bunların ölüm nedeni olup olmadığı belirlenemedi.””

ifadesi kullanılmalı.

33. Aile İddiaları

Ahmet Özal, 2013'te babasının ölümüyle ilgili soruşturmanın ilerlemesini ve Levent Ersöz hakkındaki iddianameyi destekledi. Ayrıca babasının ölümünün 1988'deki suikast girişimi ve 1993'teki diğer olaylarla bağlantılı olduğuna inandığını açıkladı. (Anadolu Ajansı)

Bu:

AİLE GÖRÜŞÜ

olarak kaydedilmeli.

Ailenin bu görüşü:

mahkeme kararı değildir.

34. 2013 Duruşmaları

2013'teki duruşmalarda gizli tanık ifadeleri okundu.

Özal ailesinin avukatı:

• zehirlenme,

• JİTEM,

• derin yapı,

• daha geniş bir suikast zinciri

üzerinde durdu. (Anadolu Ajansı)

Bu durum dosyanın yalnızca tek bir sanık üzerinden değil:

1990'lar devlet güvenlik yapılanmaları

bağlamında tartışıldığını gösteriyor.

Fakat bu iddiaların:

duruşmada dile getirilmesi

ile:

mahkemece kabul edilmesi

aynı değildir.

35. Tushad Konusunda Son Durum

Dosyada TUSHAD:

İlker Çınar'ın anlatımı

ile güçlü bir iddia olarak ortaya çıktı.

Ancak:

Genelkurmay ve Jandarma, böyle bir birimin bulunmadığını bildirdi. (Anadolu Ajansı)

2014'te mahkemede yapılan değerlendirmelerde bu yazılar TUSHAD araştırmasının genişletilmemesi için gerekçe olarak kullanıldı. (Anadolu Ajansı)

Arşiv sınıflandırması TUSHAD'ın varlığı → TARTIŞMALI

Özal cinayetinde rolü → DOĞRULANAMADI

36. 1993 Dosyalarıyla Bağlantı

Özal dosyasının proje içerisindeki en kritik bağlantıları:

Adnan Kahveci - 05.02.1993

Eşref Bitlis - 17.02.1993

Turgut Özal - 17.04.1993

şeklindeki kronolojidir.

Proje araştırması bu üçlüye ilişkin TBMM önergelerini ve sonradan oluşan tartışmaları ayrıca kaydetmiştir.

Ancak:

“Bu üç ölümün tek bir örgütün ortak suikastları olduğuna ilişkin kesinleşmiş yargısal tespit yoktur.”

Bu dosyayı yazarken bu sınır korunmalı.

37. Zaman tüneli

38. Açık Kalan Araştırma Soruları

1. 1993'teki ilk otopsi raporunun tam metni Bu dosyanın başlangıç noktası için çok önemli.

2. 2012 Adli Tıp raporunun tam metni ve tüm ekleri Kadmiyum ve DDT'nin:

• miktarı,

• vücut dokusundaki dağılımı,

• toksikolojik anlamı

tam rapordan görülmeli.

3. Saç örneğinin nihai inceleme sonucu Bu araştırmada sonucu kesin biçimde ortaya koyan bir asli rapora ulaşılmadı.

4. Levent Ersöz hakkındaki 2013 iddianamesinin tamamı Özellikle:

• Selçuk,

• Savaş Korkmaz,

• İlker Çınar,

• TUSHAD

hakkındaki delil zinciri ayrıntılı olarak incelenmeli.

5. Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2014 gerekçeli kararı Beraatin hangi deliller üzerinden kurulduğu tam olarak incelenmeli.

6. Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin 2016 gerekçeli kararı Özellikle:

neden “zehirlenme yoktur” değil de “zehirlenme ispatlanamadı” cümlesini çıkardı?

sorusunun tam cevabı burada.

7. TUSHAD'a ilişkin Genelkurmay ve Jandarma yazılarının aslı Bu yapı hakkındaki tartışmanın temel belgelerinden biri.

8. 1993 ölümünde görev alan doktor ve sağlık personelinin ifadeleri 9. 17 Nisan 1993 sabahı Çankaya Köşkü'nde bulunanların tam ifade zinciri 10. 2012 soruşturmasını başlatan ilk ihbarın asli kaynağı

39. Sonuç

40. Arşive eklenmesi gereken kritik düzeltmeler

1. “Özal zehirlenerek öldürüldü” kesin olgu olarak yazılmamalı.

2. “Adli Tıp zehirlenme olmadığını tespit etti” de yazılmamalı. 2012 raporunda bazı maddeler bulundu ancak bunların ölüm sebebi olup olmadığı belirlenemedi. (Anadolu Ajansı)

3. “Yargıtay Özal'ın zehirlenmediğine karar verdi” ifadesi kullanılmamalı. Yargıtay, Ersöz beraatini onadı fakat yerel mahkemenin bu yöndeki gerekçesini karardan çıkardı. (Anadolu Ajansı)

4. Levent Ersöz:

“Özal suikastının faili”

değil,

“Özal'a suikast suçundan yargılanan ve beraat eden sanık”

olarak kaydedilmeli.

5. TUSHAD:

“kanıtlanmış gizli devlet örgütü”

olarak değil,

“2013 soruşturmasında tanık anlatımlarıyla gündeme gelen, varlığı devlet kurumlarınca reddedilen yapı iddiası”

olarak işlenmeli. (Anadolu Ajansı)

6. Özal-Kahveci-Bitlis üçlüsü:

“1993'teki şüpheli ölümler bağlamında daha sonra birlikte araştırılan isimler”

olarak sunulmalı; ortak suikast sonucu çıkarılmamalı.

BUGÜNKÜ HUKUKİ DURUM Turgut Özal 17 Nisan 1993te Çankaya Köşkü’nde hayatını kaybetti. Ölüm ilk aşamada doğal ölüm/kalp rahatsızlığı çerçevesinde değerlendirildi. Zehirlenme iddiaları üzerine 2012’de mezar açıldı ve Adli Tıp incelemesi yapıldı; kadmiyum ve DDT bulguları saptandı ancak bunların ölüm nedeni olup olmadığı belirlenemedi.

2013’te Levent Ersöz hakkında Cumhurbaşkanına suikast suçundan iddianame düzenlendi. Ersöz 26 Kasım 2014’te beraat etti; 22 Mart 2016’da Yargıtay beraat kararını onadı. Yargıtay, yerel mahkemenin “zehirlenmek suretiyle öldüğünün ispatlanamadığı” gerekçesini karardan çıkardı. Böylece bugün için kesin ölüm nedeni ve kesin suikast faili belirlenmiş değildir.

AÇIK KALAN ARAŞTIRMA SORULARI

• 1993teki ilk otopsi raporunun tam metni ve ölüm nedeni konusunda hangi tıbbi bulguların bulunduğu
• 2012 Adli Tıp raporunun tam metni ve tüm ekleri; kadmiyum ve DDT’nin miktar/toksikoloji değerlendirmesi
• Ahmet Özal tarafından teslim edilen saç örneğinin nihai inceleme sonucu
• 2013 Levent Ersöz iddianamesinin tamamı ve gizli tanık Selçuk ile diğer delil zincirleri
• Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014 gerekçeli beraat kararı
• Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 2016 tarihli kararının tam metni
• TUSHAD iddiasına ilişkin Genelkurmay ve Jandarma yazılarının aslı
• 17 Nisan 1993 sabahı Çankaya Köşkü’nde bulunanların ifade zinciri
• 2012 soruşturmasını başlatan ilk ihbarın asli kaynağı

KAYNAK KATMANLARI - ÖZET

Kaynak Dosyadaki rol

Ankara Cumhuriyet Levent Ersöz hakkındaki Cumhurbaşkanına suikast suçlaması; gizli tanık Başsavcılığı / 2013 iddianame Selçuk ve TUSHAD/İlker Çınar delil hattı

Ankara 4. Ağır Ceza 26 Kasım 2014 beraat kararı Mahkemesi

Yargıtay 16. Ceza Dairesi 22 Mart 2016 beraatin onanması ve “zehirlenerek öldüğü ispatlanamadı” gerekçesinin çıkarılması

Adli Tıp Kurumu / AA Kadmiyum ve DDT bulguları; ölüm nedeni ile ilişkinin belirlenememesi

Anadolu Ajansı Mezar açılması, toksikoloji, iddianame, duruşmalar, beraat ve Yargıtay süreci

TBMM Özal’ın cumhurbaşkanlığı dönemi ve sonraki siyasi araştırma tartışmaları

Gölgedeki Teşkilat / JİTEM Özal-Kahveci-Bitlis bağlantısı ve kanıt seviyelerinin ayrıştırılması proje arşivi

NİHAİ ARŞİV STATÜSÜ

NİHAİ ARŞİV SINIFLANDIRMASI TURGUT ÖZAL - ÖLÜM: BELGELENDİ / TARİH: 17.04.1993 / YER: ÇANKAYA KÖŞKÜ, ANKARA / İLK DEĞERLENDİRME: DOĞAL ÖLÜM-KALP RAHATSIZLIĞI / 2012 MEZAR AÇILMASI: BELGELENDİ / ADLİ TIP: KADMİYUM VE DDT BULGUSU BELGELENDİ, ÖLÜM NEDENİ İLE İLİŞKİSİ BELİRLENEMEDİ / LEVENT ERSÖZ: SUİKAST SUÇLAMASIYLA YARGILANDI, BERAAT ETTİ / YARGITAY: BERAATİ ONADI / TUSHAD: TARTIŞMALI, KESİNLEŞMEDİ / JİTEM FAİLLİĞİ: DOĞRULANAMADI / KESİN ÖLÜM NEDENİ: BELİRLENEMEDİ / KESİN SUİKAST FAİLİ: TESPİT EDİLEMEDİ.

KAYNAKÇA

RESMÎ / YARGISAL 1. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı - 2013 Levent Ersöz iddianamesi; Cumhurbaşkanına suikast suçlaması ve ilgili delil hattı.

2. Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesi - 26.11.2014 Levent Ersöz beraati.

3. Yargıtay 16. Ceza Dairesi - 22.03.2016 beraatin onanması ve “zehirlenerek öldüğü ispatlanamadı” gerekçesinin çıkarılması.

TIBBİ / ADLİ 1. Adli Tıp Kurumu raporu - Aralık 2012: kadmiyum ve DDT bulguları; ölüm nedeni ile kesin bağ kurulamaması.

2. Adli Tıp Kurumu Başkanı Haluk İnce açıklamaları - 2012 ve 2013 toksikoloji süreci.

DÖNEM / SONRAKİ BASIN 1. Anadolu Ajansı - Özal’ın ölümü, mezar açılması, Adli Tıp raporu, iddianame, duruşmalar, beraat ve Yargıtay süreci.

2. Anadolu Ajansı - 2012 Adli Tıp ve 2013 iddianame/duruşma haberleri.

TBMM / PROJE KAYNAKLARI 1. TBMM kayıtları - Özal’ın siyasi statüsü ve 1993 ölümleri bağlamındaki sonraki araştırma tartışmaları.

2. Gölgedeki Teşkilat / JİTEM proje arşivi - Özal-Kahveci-Bitlis bağlantısı ve kanıt seviyelerinin ayrıştırılması.

3. JİTEM KİTAP 3 / Ecevit Kılıç JİTEM / proje kronolojisi - 1993 tartışmalı ölümler bağlamı.