Eşref Bitlis Dosyası

1. Dosya kimliği

Adı: Eşref Bitlis

Rütbesi: Orgeneral

Görevi: Jandarma Genel Komutanı

Doğum: 1933, Malatya

Ölüm tarihi: 17 Şubat 1993

Yer: Ankara, Yenimahalle

Olay: Güvercinlik Askerî Havaalanı'ndan Diyarbakır'a gitmek üzere havalanan Beechcraft B-200 tipi uçağın düşmesi

Kalkış: 12.19

Kaza: yaklaşık 12.26

Uçak: Beechcraft B-200 / VIP askerî uçak

Başlıca ilk açıklama: Buzlanma ve pilotaj

Sonraki tartışma: Sabotaj ihtimali

2009–2013 soruşturması: Yeniden incelendi

2016: Kovuşturmaya yer olmadığı kararı

Şüpheliler: Arif Doğan, Tayyar Tarhan, Aytekin Özen, İbrahim Özmen

Nihai durum: Sabotaja ilişkin somut kanıt bulunamadığı gerekçesiyle ve zamanaşımı nedeniyle soruşturma kapatıldı; itiraz reddedildi. (Anadolu Ajansı)

2. Eşref Bitlis kimdi?

Eşref Bitlis, 1933 yılında Malatya'da doğdu. 1952'de Kara Harp Okulu'ndan mezun oldu; daha sonra Kara Harp Akademisi ve Silahlı Kuvvetler Akademisi eğitimlerini tamamladı. 1978'de tuğgeneral, 1982'de tümgeneral, 1986'da korgeneral ve 1990'da orgeneral oldu. Aynı yıl Jandarma Genel Komutanlığına atandı. (AA)

Jandarma Genel Komutanlığı döneminde özellikle Güneydoğu'daki güvenlik politikaları ve Çekiç Güç konusunda kamuoyuna yansıyan görüşleri nedeniyle sonraki araştırmalarda önemli bir figür haline geldi. AA,

Bitlis'in Irak'ın kuzeyindeki gelişmeler ve Çekiç Güç konusunda eleştirel tutum taşıdığını aktarıyor. (Anadolu Ajansı)

Burada bir ayrım gerekiyor:

Bitlis'in bu görüşlere sahip olması → kaynaklarla belgelenebiliyor.

Ancak:

Bu nedenle öldürüldüğü → kanıtlanmış değildir.

3. Çekiç Güç konusu

Bitlis'in kamuoyuna yansıyan görüşlerinden biri, Kuzey Irak'ta konuşlanan Çekiç Güç'ün Türkiye'nin çıkarlarına zarar verdiği ve bölgeden ayrılması gerektiği yönündeydi. Bu görüş, sonraki siyasi tartışmalarda Bitlis'in ölümünün motivasyonuna ilişkin en sık kullanılan unsurlardan biri oldu. (AA)

TBMM'de 2021'de yapılan bir konuşmada da Bitlis'in Çekiç Güç ve Irak'ın kuzeyindeki gelişmeler konusunda Hükümeti uyardığı, ölümünün ise “şüpheli uçak kazası” olduğu ileri sürüldü. (TBMM CDN)

Ancak bu TBMM konuşması:

milletvekili değerlendirmesidir.

Mahkeme veya soruşturma makamının:

“Bitlis bu siyasi görüşleri nedeniyle öldürüldü.”

şeklindeki kesin tespiti değildir.

4. 17 Şubat 1993 — uçuş

17 Şubat 1993'te Eşref Bitlis'in içinde bulunduğu uçak:

Ankara Güvercinlik Askerî Havaalanı'ndan

Diyarbakır'a gitmek üzere

12.19'da havalandı.

TBMM'deki araştırma önergesine göre uçak:

12.26'da

Yenimahalle Posta İşleme Merkezi bahçesine düştü. (TBMM)

Bu nedenle uçuş:

yaklaşık yedi dakika

sürdü.

Olayın temel kronolojisi 12.19 — kalkış

↓

12.23 — pilotun motorlarda sarsıntı bildirmesi

↓

12.24 — radar/telsiz temasının kaybolması

↓

12.26 civarı — Yenimahalle'ye düşüş

Bu dakikalık uçuş kronolojisi sonraki soruşturmalarda da önem taşıdı. (Cüneyt Özdemir/aktarılan askerî açıklama)

5. Uçakta kimler vardı?

Burada kaynaklarda farklı sayımlar olduğu için dikkatli olmak gerekiyor.

TBMM araştırma önergesinde uçakta:

• Orgeneral Eşref Bitlis
• Kurmay Albay Yaşar Erian — pilot
• Kurmay Yüzbaşı Tuğrul Sezginler — ikinci pilot
• Kıdemli Başçavuş Emin Öner — uçak makinisti teknisyen

bulunduğu kaydediliyor.

TRT ve AA'nın daha sonraki anma kayıtlarında ise kazada ayrıca Fahir Işık ile Yenimahalle Posta İşleme Merkezi güvenlik görevlisi Ruhi Salay'ın da yaşamını yitirdiği belirtiliyor. (TRT Haber)

Burada önemli ayrım şu:

Uçakta bulunan personel ile uçağın düştüğü yerde hayatını kaybedenlerin tamamı aynı kategori değildir.

Bu nedenle kitapta “kazada toplam X kişi öldü” ifadesi kullanılacaksa kaynak ve kişi listesi mutlaka ayrı verilmelidir.

6. İlk resmî anlatı — buzlanma ve pilotaj

Kazanın hemen ardından yapılan ilk değerlendirmelerde:

buzlanma

ve

pilotaj hatası

öne çıktı.

TBMM'nin araştırma önergesinde, enkaz üzerinde ilk inceleme sonrasında uçağın pilotaj hatası ve buzlanma nedeniyle düştüğünün ileri sürüldüğü, Askerî Savcılığın da bu gerekçelerle takipsizlik kararı verdiği aktarılıyor.

Dönemin Genelkurmay Başkanı Doğan Güreş'in de olay yerinde uçağın düşme nedeninin buzlanma ve pilotaj hatası olduğunu söylediği aktarılmıştır. TRT'nin derlemesinde bu açıklama ayrıca yer alıyor. (TRT Haber)

Ancak Bu ilk açıklama:

nihai teknik gerçeklik olarak kabul edilemez.

Çünkü sonraki bilirkişi raporlarında farklı değerlendirmeler yapıldı.

7. İTÜ ve ODTÜ bilirkişi raporları

1998'de hazırlanan ikinci bilirkişi raporu, ilk teknik değerlendirmeyle çelişen sonuçlar ortaya koydu.

Hürriyet'in 11 Nisan 1998 tarihli haberine göre:

İTÜ'nün ilk raporu Motor arızası ve ardından buzlanmanın etkili olduğunu gösterecek yeterli ve tatminkâr delil bulunmadığı belirtildi.

ODTÜ'nün ikinci raporu Buzlanma:

muhtemel düşüş nedeni olarak birinci sıraya

konuldu.

Ancak ODTÜ raporunda bunun kara kutu bulunmadığından kesin olarak ispatlanamadığı da vurgulandı. Sabotaj ihtimali ise raporda tamamen dışlanmadı; fakat “ihtimal” düzeyinde yer aldı. (Hürriyet)

Bu çok önemli.

Dolayısıyla “Buzlanma kesin olarak kanıtlandı.”

demek de doğru değil.

“Sabotaj kesin olarak kanıtlandı.”

demek ise daha da yanlış.

8. Kara kutunun bulunmaması

Teknik soruşturmanın en büyük sorunlarından biri:

kara kutunun bulunmamasıydı.

ODTÜ'nün ikinci raporunda buzlanma ihtimali, uçuş rotasının yeniden yapılandırılması, radar ve telsiz kayıtlarının incelenmesi gibi dolaylı yöntemlerle değerlendirilmişti. Raporda kara kutu olmadığı için sonucun kesinleştirilemediği belirtiliyordu. (Hürriyet)

Bu nedenle:

“Uçak kesinlikle buzlanma nedeniyle düştü.”

sonucu teknik açıdan aşırı kesin olur.

Daha doğru:

“1998 tarihli ODTÜ bilirkişi raporu buzlanmayı muhtemel nedenlerin başında değerlendirmiş; ancak kara kutu bulunmadığı için bunun kesin olarak kanıtlanamayacağını belirtmiştir.”

9. Sabotaj şüphesi

Sabotaj ihtimali özellikle 1990'ların sonundan itibaren kamuoyunda daha güçlü hale geldi.

Bunun birkaç nedeni vardı:

• teknik raporlar arasındaki farklılıklar,
• uçak enkazındaki bazı parçalarla ilgili tartışmalar,
• hangar çevresinde görüldüğü bildirilen yabancı şahıs,
• enkazın daha sonra hurda olarak satılması,
• Ergenekon/JİTEM bağlamındaki sonraki iddialar.

Ancak 2016'da Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın verdiği kararda:

sabotaj iddiasını destekleyen somut kanıt bulunamadığı

açıkça belirtildi. (Anadolu Ajansı)

Bu, dosyanın bugün için en önemli hukuki cümlelerinden biridir.

10. Hangar çevresindeki şüpheli kişi

Ecevit Kılıç'ın kitabında bilirkişi raporunda sabotaj ihtimalini destekleyen unsurlardan biri olarak:

uçuş öncesindeki gece hangar civarında kimliği bilinmeyen bir kişinin görülmesi

aktarılıyor.

Tanık:

Tahir Metin

olarak gösteriliyor.

İfadesine göre:

• yaklaşık 19.30 civarında,
• kışlık kıyafetli,
• pilot bereli,
• astsubay olduğunu düşündüğü,
• resmî bir şahıs

Havacılık Okulu yönüne yürüyordu.

Tanık şahsa parola ve işaret sorduğunu ve kişinin bunları bildiğini söylüyor.

Bu neyi kanıtlıyor? Hangar çevresinde tanımlanamayan bir kişinin görüldüğüne ilişkin tanık anlatımı.

Neyi kanıtlamıyor? Bu kişinin sabotaj yaptığı.

Bu nedenle:

Şüpheli kişi → AKTARILDI

Sabotajcı → DOĞRULANAMADI

11. Enkazın hurdacıya satılması

2012–2013 soruşturmasının önemli dönüm noktalarından biri:

uçağın enkazının hurdacıya satıldığının ortaya çıkmasıydı.

Savcılık bunun üzerine Genelkurmay Askerî Savcılığından kazadan sonra çekilen fotoğrafları istedi. (AA)

15 fotoğraf Ulaştırma Bakanlığı, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ve Emniyet uzmanları tarafından incelendi.

Sonuç:

Mevcut fotoğraflarla uçağın düşüş nedenine ilişkin kesin bir kanaat oluşturulamadı.

(Anadolu Ajansı)

Bu, soruşturmanın teknik zayıflığını gösteren önemli bir belge.

12. Genelkurmay, Jandarma, MİT ve Emniyet ne dedi?

2013'te savcılık:

Genelkurmay Başkanlığı

Jandarma Genel Komutanlığı

MİT

Emniyet Genel Müdürlüğü

kurumlarına uçağın sabotaj sonucu düştüğüne ilişkin bilgi veya belge soruları yöneltti.

AA'nın aktardığına göre kurumların verdiği cevap:

ellerinde sabotaja ilişkin bilgi veya belge bulunmadığı

yönündeydi. (Anadolu Ajansı)

Bu çok önemli.

Çünkü:

kurumların “sabotaj yoktur” demesi

ile

“sabotajı kanıtlayan belge bulunamamıştır”

aynı şey değildir.

2013'teki cevap ikinci anlama daha yakındır.

13. 2012 — Arif Doğan'ın ifadesi

2012'de Ergenekon davası sanığı emekli Albay Arif Doğan, Eşref Bitlis soruşturması kapsamında ifade verdi.

AA'ya göre Doğan, internet ortamına düşen bantlarda Bitlis hakkında bilgiler bulunduğu gerekçesiyle savcılık tarafından ifadesine başvurulduğunu açıkladı. (Anadolu Ajansı)

Bu gelişme JİTEM/sabotaj tartışmasının yeniden canlanmasına yol açtı.

Ancak Arif Doğan'ın soruşturmadaki statüsü:

şüpheli

olarak geçiyor; bu da onun söylediklerinin otomatik olarak doğru kabul edilmesini gerektirmiyor. 2016'da öldüğü için hakkında kovuşturma yapılamadı. (Anadolu Ajansı)

14. Arif Doğan'ın JİTEM iddiası

Bitlis'in ölümüne ilişkin 2010'lu yıllarda kamuoyuna yansıyan Arif Doğan kayıtlarında, Bitlis'in:

JİTEM tarafından düzenlenen bir suikast sonucunda öldürüldüğü

yönünde anlatımlar bulunduğu haberleştirildi. AA da bu iddiaların soruşturmayı canlandırdığını aktarıyor. (Anadolu Ajansı)

Fakat:

Arif Doğan'ın beyanı → İDDİA/ŞÜPHELİ BEYANI

JİTEM suikastının gerçekleştiği → KESİNLEŞMEDİ

15. Şüpheliler

2016'da verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararında dört isim öne çıkıyordu:

Arif Doğan Şüpheli olarak beyanı alınmıştı.

2012/2016 öncesi öldü.

Tayyar Tarhan Şüpheli olabileceği değerlendirildi.

2016 öncesi öldü.

Aytekin Özen Suçlamaları reddetti.

Savcılık dava açmaya yetecek yeterli delil bulunmadığını değerlendirdi.

İbrahim Özmen Aynı soruşturma kapsamında şüpheli olarak değerlendirildi.

AA'nın aktardığı kararda dört şüpheli yönünden işlem yapıldığı görülüyor. (Anadolu Ajansı)

16. Zamanaşımı

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturmayı 2013'te hemen kapatmadı.

18 Şubat 2013'te AA:

20 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu

ancak savcının henüz kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermediğini bildirdi. Savcılığın AİHM'nin yaşam hakkı bağlamındaki kararlarını da değerlendirdiği aktarılıyordu. (Anadolu Ajansı)

Bu, hukuken dikkat çekici bir ara aşamadır.

Ancak sonunda savcılık:

zamanaşımı

gerekçesini esas aldı.

17. 2016 — Kovuşturmaya yer olmadığı kararı

2016'da dosya bakımından kritik karar çıktı.

Savcılık:

Eşref Bitlis soruşturmasında kovuşturmaya yer olmadığına

karar verdi.

Gerekçeler:

1. Arif Doğan ve Tayyar Tarhan'ın ölmüş olması,

2. Aytekin Özen ve İbrahim Özmen hakkında yeterli delil bulunmaması,

3. olayda bomba kullanılıp kullanılmadığının tespit edilememesi,

4. sabotaj iddiasını destekleyen somut kanıt bulunmaması,

5. 20 yıllık zamanaşımının dolmuş olması. (Anadolu Ajansı)

Bu dosyanın en önemli hukuki sonucu budur.

18. İtiraz

Eşref Bitlis'in oğlu Tarık Bitlis, takipsizlik kararına itiraz etti.

Ankara 5. Sulh Ceza Hâkimliği:

26 Şubat 2016

tarihinde itirazı reddetti. Soruşturmanın usul ve hukuka uygun yürütüldüğü değerlendirildi. (Anadolu Ajansı)

Dolayısıyla:

2016 → takipsizlik

↓

2016 → itiraz reddi

şeklindeki hukuk kronolojisi kesinlikle dosyada yer almalı.

19. “Sabotaj kesinlikle yoktu” sonucu çıkarılabilir mi?

Hayır.

Savcılığın 2016 kararında:

“Sabotaj yapılmadığı kesin olarak kanıtlandı.”

şeklinde bir sonuç yok.

Karar:

“Sabotaj iddiasına ilişkin somut kanıt ortaya konamamıştır.”

diyor. (Anadolu Ajansı)

Bu ikisi hukuken farklıdır.

Birinci ifade Sabotaj kesinlikle olmadı.

İkinci ifade Mevcut deliller sabotajı mahkemeye taşımaya yeterli değildi.

Bu yüzden kitapta ikinci yaklaşım kullanılmalı.

20. “Buzlanma kesinleşti” denilebilir mi?

Aynı sebeple hayır.

1998 ODTÜ raporu:

buzlanmayı birinci ihtimal

olarak değerlendirdi.

Ancak:

kara kutu olmadığı için kesin ispat mümkün değil

dedi. (Hürriyet)

Dolayısıyla:

Buzlanma → güçlü teknik ihtimal

Sabotaj → kanıtlanmamış ihtimal

şeklinde tutulmalı.

21. JİTEM bağlantısı

Bu dosyada JİTEM bağlantısının üç farklı kaynağı var:

A) Sonraki tanıklık/beyanlar Arif Doğan ve diğer bazı isimlerin anlatımları.

B) Siyasi açıklamalar TBMM konuşmaları ve araştırma önergeleri.

C) Medya/araştırma JİTEM ile Bitlis'in politikaları arasında bağlantı kuran sonraki çalışmalar.

Ancak:

JİTEM'in Eşref Bitlis'i öldürdüğüne dair kesinleşmiş mahkeme kararı bulunmuyor.

2016 savcılık kararında da sabotajı doğrulayan somut kanıt olmadığı belirtilmiştir. (Anadolu Ajansı)

Nihai seviye JİTEM bağlantısı → İDDİA EDİLDİ

JİTEM faili → DOĞRULANAMADI

22. TBMM'deki JİTEM iddiası

2012 tarihli TBMM Darbe ve Muhtıraları Araştırma Komisyonu tutanağında milletvekilleri Eşref Bitlis'e:

• JİTEM konusunda duyum aldığı,
• Yeşil'in adının çeşitli suikastlarda geçtiği,
• Cem Ersever'in öldürüldüğü,
• bu yapıların devlet içindeki ilişkilerinin araştırılması gerektiği

yönünde sorular yöneltmiştir.

Yaşar Büyükanıt ise:

“Bana somut bir şey gelmesi lazım ki eyleme geçireyim.”

anlamında cevap vermiştir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu tutanak:

TBMM'de JİTEM iddialarının tartışıldığını

kanıtlar.

Ancak:

TBMM'nin JİTEM'i Bitlis cinayetinin faili ilan ettiğini

göstermez.

23. Özal bağlantısı

Eşref Bitlis'in ölümü, 1993'ün diğer tartışmalı ölümleriyle birlikte değerlendirilmiştir:

24 Ocak 1993 — Uğur Mumcu

↓

17 Şubat 1993 — Eşref Bitlis

↓

17 Nisan 1993 — Turgut Özal

↓

1993 sonbaharı — Cem Ersever

Bu kronoloji özellikle 1993'ün siyasi atmosferini anlamak için önemlidir.

Ancak:

aynı yılda gerçekleşmeleri

tek başına:

tek bir örgütsel planın kanıtı

değildir.

Projenin metodolojisine uygun olarak bu yalnızca:

tarihsel bağlam

olarak sunulmalı.

24. Ersever bağlantısı

Eşref Bitlis ile Cem Ersever'in ilişkisi proje dosyasında ayrı bir bölüm olarak ele alınıyor.

Ersever:

• Bitlis döneminde jandarma istihbarat yapılanmasında görev yaptı,
• Bitlis'in yakın çalışma çevresinde yer aldı,
• Bitlis'in ölümünden yaklaşık bir ay sonra askerî görevinden ayrıldı.

Bu zamanlama daha sonra:

Bitlis'in ölümü → Ersever'in rahatsızlığı → Ersever'in istifası

şeklinde bir zincir olarak yorumlandı.

Fakat bu:

yorum/araştırma hipotezi

seviyesindedir.

25. Bitlis–Ersever ilişkisi kesin mi?

Belgelenen Ersever, Bitlis döneminde jandarma istihbarat yapılanmasında görev yaptı.

Belgelenen Ersever 17 Mart 1993'te görevinden ayrıldı.

Belgelenen Bitlis'in ölümü:

17 Şubat 1993

Araştırma hipotezi Bitlis'in ölümü Ersever'in görevden ayrılmasında doğrudan belirleyici oldu.

Bu son bağlantı için bağımsız, doğrudan ve kesin belge zinciri henüz yeterli değil.

26. Teknik soruşturma ile JİTEM soruşturmasını ayırmak

Bu dosyanın en önemli metodolojik kuralı bu olmalı.

Teknik soruşturma Sorusu:

Uçak neden düştü?

Buzlanma / motor / pilotaj / sabotaj.

Ceza soruşturması Sorusu:

Birileri uçağı kasten düşürdü mü?

JİTEM iddiası Sorusu:

Eğer sabotaj varsa, bunun JİTEM/devlet içi bir yapı bağlantısı var mıydı?

Üç soru birbirine otomatik olarak cevap vermez.

Örneğin:

“Sabotaj kanıtlanmadı”

demek:

“JİTEM yapmadı”

demek değildir.

Ama aynı şekilde:

“JİTEM bağlantısı iddia edildi”

demek:

“Sabotaj kesinleşti”

demek de değildir.

27. Kanıt Matrisi

28. Hukuki durum

29. 2016 kararının hukuki anlamı

Bu dosya açısından yanlış anlaşılmaya en açık nokta şu:

2016'daki takipsizlik, “mahkeme sabotaj olmadığını tespit etti” anlamına gelmez.

Savcılık kararında açıkça:

• olayda bomba kullanılıp kullanılmadığının tespit edilemediği,
• sabotaj iddiasını destekleyen somut kanıt bulunmadığı,
• ayrıca zamanaşımının dolduğu

belirtilmiştir. (Anadolu Ajansı)

Dolayısıyla en doğru ifade:

“2016'da soruşturma, sabotaj iddiasını destekleyen somut kanıt bulunamadığı ve zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçeleriyle kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlandı.”

30. Dosyanın en önemli teknik çelişkisi

Dosyanın teknik tarafını tek tabloyla gösterebiliriz:

Kaynak / Aşama Değerlendirme

İlk olay yeri açıklaması Buzlanma + pilotaj

İTÜ raporu Buzlanmayı doğrulayacak yeterli delil olmadığı yönünde

ODTÜ raporu Buzlanma en muhtemel neden

ODTÜ Kara kutu yok → kesin ispat mümkün değil

ODTÜ Sabotaj ihtimali tamamen dışlanmadı

2013 uzman incelemesi Fotoğraflarla neden belirlenemedi

2013 kurum cevapları Sabotaja ilişkin bilgi/belge bulunamadı

Kaynak / Aşama Değerlendirme

2016 savcılık Sabotaj için somut kanıt yok + zamanaşımı

Bu tablo, dosyanın niçin yıllarca tartışmalı kaldığını oldukça açık gösteriyor.

31. JİTEM açısından nihai değerlendirme

Eşref Bitlis dosyasının JİTEM boyutu, önceki Cem Ersever ve Bahtiyar Aydın dosyalarıyla kesişiyor.

Proje dosyasında Bitlis:

“JİTEM tarihinde ayrı ve kendi başına çok tartışmalı bir dosya”

olarak tanımlanıyor. Ayrıca Bitlis'in ölümünün Ersever'in görevden ayrılışıyla ilişkilendirildiği, fakat bu bağın iddia düzeyinde kaldığı belirtiliyor.

Ancak burada dosyanın hukukî sınırı çok net:

JİTEM bağlantısı hakkında çeşitli iddialar var.

Arif Doğan gibi isimlerin beyanları var.

Meclis'te JİTEM bağlantısı tartışıldı.

Ama:

2016 itibarıyla sabotajı destekleyen somut kanıt bulunamadı.

ve:

JİTEM'in Eşref Bitlis'i öldürdüğüne ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmuyor. (Anadolu Ajansı)

32. Açık kalan araştırma soruları

1. Orijinal teknik bilirkişi raporlarının tamamı nerede? Özellikle İTÜ ve ODTÜ raporlarının tam metinleri birlikte incelenmeli.

2. Kara kutu gerçekten hiç bulunmadı mı? Asli askerî kayıtla ayrıca doğrulanmalı.

3. Enkaz neden hurdaya satıldı? Kim, hangi tarihte ve hangi yetkiyle sattı?

4. Enkazın parçalarının tamamına ne oldu? Bu, soruşturmanın en önemli maddi delil zincirlerinden biri.

5. Tahir Metin'in ifadesinin asli nüshası Kimliği belirlenemeyen kişi gerçekten kimdi?

6. Arif Doğan'ın asli ifade tutanağı Basına yansıyan bölümlerden çok daha önemli.

7. JUSMMAT iddiasının belgesel dayanağı Ecevit Kılıç'ın kitabında bu konuda ayrıntılı iddialar bulunuyor. Ancak asli Amerikan/Türk askerî kayıtlarının ayrıca görülmesi gerekiyor.

8. 2016 takipsizlik kararının tam metni AA özetinin yanında kararın tamamı okunmalı.

9. İtiraz kararının tam gerekçesi Tarık Bitlis'in itirazının neden reddedildiği ayrıntılı olarak incelenmeli.

10. Eşref Bitlis'in ölümünden hemen önceki güvenlik/istihbarat faaliyetleri Bunlar motivasyon iddialarını değerlendirmek için ayrıca araştırılmalı.

33. Zaman tüneli

34. Sonuç